و جغتاى خان به عالم ديگر رفت و نبيرهاش قراهلاجو خان پادشاه شد .
سال ششصد و چهل و يكم
كيخسرو سلجوقى صاحب روم با بايجونويان سپهدار مغول رزم كرد و منهزم گشت و باج و خراج بپذيرفت .
و سلطان بعلبكى و كريمهء زبيريهء محدثه درگذشتند .
سال ششصد و چهل و دويم
كيخسرو رومى فوت شد و پسرش سليمان شاه حاكم و مطيع مغول گشت و به عهد باتو خان معين الدين پروانهء كاشى بهموجب فرمان صاحباختيار او بود .
و در اين سال شيخ رضى الدين على لالا و نفيس حموى درگذشتند .
سال ششصد و چهل و سيم
قراهلاگو خان بهفرمان گيوگ خان معزول و ييسومنگوبن جغتاى خان منسوب گشت .
و شمس الدين كرت كه اول ملوك كرت « 1 » است اطاعت مغول كرده حكومت هرات و غور يافت .
و [ موفق الدين يعيش ] « 2 » اسدى و محب الدين بن نجار « 3 » و ابن صلاح بصرى « 4 » و
هامش
( 1 ) - ملوك كرت نه تن بودهاند كه در هرات و خراسان حكومت نمودهاند : 1 - ملك ركن الدين .
2 - ملك شمس الدين بزرگ . 3 - ملك شمس الدين كوچك . 4 - ملك فخر الدين .
5 - ملك غياث الدين . 6 - ملك شمس الدين . 7 - ملك حافظ . 8 - ملك معز الدين حسين . 9 - ملك غياث الدين [ پيرعلى ] . مدت ملك اين طايفه يكصد و سى سال بوده است ( ر . ه ) .
( 2 ) - قسمت بين دو قلاب در يادگار نيست . اما ابو البقا يعيش بن على بن يعيش اسدى كه اصلا از موصل است ولى در حلب ولادت و نشأت يافته و هم در آنجا تا پايان عمر زيسته از ادبا و اكابر نحويون و بزرگان عرصهء ادب است كه در كتب از وى به « ابن يعيش » يا « ابن الصانع » يا « ابن الصائغ » ياد كردهاند . از تأليفات متعدد او شرح مفصل زمخشرى است و حاشيهء شرح ابن جنى بر تصريف مازنى ( كشف الظنون ، روضات الجنات ، ص 500 ، وفيات الاعيان ، ج 2 ، ص 510 ، ريحانة الادب ، ذيل ابن يعيش ) .
( 3 ) - ابو عبد اللّه محب الدين محمد بن محمود بن نجار شافعى مورخ و محدث و حافظ قرآن ، صاحب « الدرة الشمينة فى اخبار المدينة » و « ذيل تاريخ بغداد » خطيب درسى مجلد ، و « نزهة الورى فى اخبار ام القرى » ( كشف الظنون ، معجم الادباء ، ج 19 ، ص 49 ، نامهء دانشوران ، ج 2 ، ص 402 ) .
( 4 ) - ابو عمر و تقى الدين عثمان بن عبد الرحمن اربلى از اكابر فقهاى شافعيه و از اساتيد قاضى ابن خلكان و فقيهى مفسر و محدث و رجالى و ضمنا اديب و لغوى . از كتب اوست « الفتاوى » و « علوم الحديث » ( وفيات الاعيان ، ج 1 ، ص 338 ، نامهء دانشوران ، ج 2 ، ص 417 ، ريحانة الادب ، ذيل ابن الصلاح ) .