962 / 1555 خضر خان بهادر شاه بن محمد خان سور ، غياث الدين
( * * ) 986 - 971 / 1561 - 1564 جلال شاه بن محمد خان سور ، ابو المظفر غياث الدين
9 . كررانيها 971 / 1564 سليمان كررانى
980 / 1572 بايزيد كررانى بن سليمان
980 - 984 / 1572 - 1576 داود كررانى بن سليمان
984 / 1576 غلبهء مغولان
فتح شرقىترين ايالتهاى هند ، يعنى بيهار و بنگال ( بنگاله ) از موفقيتهايى بود كه سردار معزّ الدين محمد غورى ، محمد اختيار الدين خلجى به دست آورد . وى تا كوههاى رادع ميان هند و تبت پيش تاخت و در لخنواتى يا گور در منطقهء مرزى ميان بيهار و بنگاله پايتختى بنيان گذاشت . بعد از آن ، حكمرانان سلاطين دهلى در آنجا شهرهاى ديگرى را مبدل به مراكز حكومت كردند ، چون ساتگائون در جنوبغربى بنگاله و سونارگائون در مشرق ( نزديك دكن جديد يا دهاكا ) ، تا اينكه الياس شاه همهء اينها را در سلطاننشين مستقل بنگاله ادغام كرد . اداره ايالت بنگاله به علت غنا و ثروت آن و دورىاش از دهلى ، هميشه براى سلطانهاى دهلى دشوار بود و نظارت دولت مركزى بر آن هميشه ميسر نبود . در نيمهء اول قرن هشتم / چهاردهم سپاهيان مسلمان در آن سوى برهماپوترا به درون سيلهت و آسام نفوذ كردند و تا چيتاگونگ واقع بر خليج بنگال پيش رفتند و از اينزمان بود كه فرايند گروش هندوان طبقه پايين به دين اسلام با قدمهاى استوار پيش رفت و منجر به غلبه نهايى مسلمانان بر بيشتر بنگاله شد .
در دورهء محمد بن تغلق ، فخر الدين مباركشاه در سونارگائون در مشرق و علاء الدين على در لخنواتى در مغرب بر بنگاله حكومت مىكردند و از اينزمان تا بيش از دو قرن سلطانهاى مستقلى بر بنگاله حكم مىراندند . در زمان الياس شاهيان ، علوم و هنرهاى اسلامى رونق گرفت و تجارت بافتهها و منسوجات بنگالى و مواد غذايى رواج يافت . در دههء اول قرن نهم / پانزدهم ، غياث الدين اعظم شاه روابط سياسى و فرهنگى كهن را با چين از نو برقرار كرد و رشد و توسعهء بندر چيتاگونگ احتمالا انعكاسى از افزايش داد و
سلسله هاى اسلامى جديد : راهنماى گاهشمارى و تبارشناسى ( فارسى ) — صفحة 584
مساهمون: كليفورد ادموند باسورث
ص٥٨٤