921 - 928 / 1515 - 1521 على بن شاه سوار
928 / 1521 انضمام به قلمرو عثمانى
مؤسس اين سلسله از حكمرانان ، در كوههاى توروس و ناحيهء فرات عليا با مراكز آن در مرش ( مرعش ) و البستان يكى از رؤساى اوغوز ، قراجه بن دولغادر بود ( اين نام تركى كه معناى دقيق آن دانسته نيست بعدا تعريب شده و به صورت ذو القدر و [ ذو القادر ] در آمده است : ذو القدر به معناى قدرتمند است ) . وى تركمانان را به منطقهء ارمنستان صغير راهبرى كرد . جانشينان او ، گاهى به عنوان دستنشاندگان سلاطين مملوك ، موضع خود را حفظ كردند و از حملهء تيموريان جان سالم بهدر بردند . آنان در قرن نهم / پانزدهم روابط حسنهاى ، هم با عثمانيها كه دشمن قرهمانيان بودند و هم با مملوكان داشتند و در برابر فشارهاى اوزون حسن حكمران آققوينلو ( بنگريد به شمارهء 146 ) ايستادگى نمودند .
سلطانهاى مقتدر استانبول و قاهره براى اعمال نفوذ در منطقه و جنوبشرقى آناطوليا با يكديگر ستيز مىكردند و از نامزدهاى متخاصم كسب قدرت در البستان و مرعش پشتيبانى مىنمودند . اما پيروزيهاى سلطان سليم اول بر سلاطين مملوك در 922 - 923 / 1516 - 1517 كفهء ترازو را به نفع عثمانيها سنگين كرد و آنها اندك زمانى بعد به كار ذو القدريان پايان دادند و بگنشين آنها را به صورت حكومتنشين ذو القدريّه درآوردند .
كتابشناسى
- زاخو ، 15 - 16 ، شمارهء 28 ؛ خليل ادهم ، 308 - 312 ؛ زامباور ، 158 ؛ بوسورث - مرچل - اپشرلى ، 294 - 296 .
- دائرة المعارف اسلام ، ويرايش دوم ، « ذو القدر » ( جى . اچ . مرتمان و و . ل . مناژ ) ؛ دائرة المعارف تركى ، « دو الغادر ليلر » ( جى . اچ ، مرتمان و مكرمين خليل ينانچ ) .
- I . H . Uzuncarsili , Anadolu beylikleri , 169 - 75 .