را گرفت ، و ليكن امارت او نيز طولى نيافت ، حكومت اتابكان سنجار به دست ايوبيان منقرض شد .
اتابكان شبانكاره - بنى فضلويه
اتابكان فارس
نسبت اتابكان فارس به « سلغر » ( سنقر ) نامى مىرسد كه در خدمت سلجوقيان منصب حجابت يافت و با اولاد و حشم خويش به جانب فارس رفت و بر شهر شيراز مستولى گرديد . سلغر مدت سيزده سال حكمرانى كرد و در سال 557 بدرود حيات گفت . بعد از وى حكمرانان متعددى بر فارس حكمرانى كردند كه آخرين آنها « آبش خاتون » دختر سعد بن ابو بكر بود كه هلاكو خان ايالت فارس را به وى داد . وى در عقد منكو پسر هلاكو خان درآمد و « آبش » در سال 686 به ديار باقى شتافت و با مرگ او دولت اتابكان فارس از ميان رفت .
امراى اين سلسله عبارتند از :
1 - سنقر بن مودود ( 543 ه . ق . ) .
2 - زنگى بن مودود ( 557 ه . ق . ) .
3 - تكلة بن زنگى ( 571 ه . ق . ) .
4 - طغرل بن سنقر ( 590 ه . ق . ) .
5 - سعد بن زنگى ( 599 ه . ق . ) .
6 - ابو بكر بن سعد ( 628 ه . ق . ) .
7 - محمد بن سعد ( 658 ه . ق . ) .
8 - محمد بن سلغر شاه بن سعد ( 660 ه . ق . ) .
9 - سلجوق شاه بن سلغر ( 660 ه . ق . ) .
10 - آبش خاتون ( 662 ه . ق . ) .
اتابكان لرستان
اين طايفه را بايد امراى لرستان ناميده و عنوان اتابك را بدون جهت بر خود گذاشتهاند ، زيرا لقب اتابكى از طرف سلجوقيان به كسانى داده مىشد كه در تربيت اولاد آنها مىكوشيدند و سرسلسلهء اين خانواده بدان مقام نرسيده است . ابو طاهر نام در خدمت « اتابك سنقر » خدمات شايسته نمود و از او اجازه خواست تا حدود لرستان را متخلص سازد . سنقر به او اجازه داد و با لشكرى وى را بدان طرف فرستاد . در اندك مدت « ابو طاهر محمد بن على بن الحسن فضولى » در لرستان مستقر گشت و دم از استقلال نمود و خود را اتابك ناميد . اسامى اتابكان لرستان و سال جلوس آنان به شرح زير بوده است .
1 - ابو طاهر بن محمد 543 ه . ق .
2 - نصرة الدين هزاراسپ 600 ه . ق .
3 - تلكه 650 ه . ق .
4 - شمس الدين الپ ارغو 657 ه . ق .
5 - يوسف شاه اول 673 ه . ق .
6 - افراسياب اول 687 ه . ق .
7 - نصرة الدين احمد 696 ه . ق .
8 - ركن الدين يوسف شاه ثانى 732 ه . ق .
9 - مظفر الدين افراسياب ثانى 740 ه . ق .
10 - شمس الدين هوشنگ 756 ه . ق .
11 - احمد 870 ه . ق .
12 - ابو سعيد 815 ه . ق .
13 - حسين 820 ه . ق .
14 - غياث الدين 827 ه . ق .
اين سلسله را سرانجام سلطان ابراهيم بن شاهرخ منقرض كرد .
اتابكان يزد
( 536 - 718 ه . ق . ) . ظهير الدين ابو منصور پسر علاء الدوله از فرزندان وردان زور مىباشد كه آنها به آل وردان نيز معروفند و در ولايت يزد و ابرقو در