اعتنايى نكرد و خليفه عباسى توانست هردو اينها را از ميان بردارد .
قيام زنگيان
زنهگو
اين واژه در اوستا به معنى كشور به معناى كلى و نامشخص و در گاتهها مجموعهاى است بزرگتر از زنتو .
زوزنى
ابو سهل زورنى ، شهرت خواجه محمد ابن حسن ، ملقب به شيخ العميد ، از رجال و كارگزاران و عمال و منشيان معروف غزنويان . سلطان محمود غزنوى ، پس از فتح خوارزم ، ابو سهل زوزنى را همراه مسعود غزنوى به هرات فرستاد . در سال 413 ه . ق .
بعد از وفات ابو نصر مشكان صاحب ديوان رسالت گشت و در دورهء مودود غزنوى نيز ديوان رسالت را داشت . ابو سهل زوزنى چند سالى قبل از سال 450 ه . ق . وفات يافت . تفصيل احوال او در تاريخ بيهقى و بعضى حكايات راجع به او نيز در جوامع الحكايات عوفى آمده است .
زهاب ، عهدنامه
در زمان شاه صفى ( از پادشاهان صفوى ) پس از فتح بغداد به دست عثمانيها پيمانى به نام عهدنامه زهاب در 1049 ه . ق . بين ايران و عثمانى منعقد گرديد كه به جنگهاى طولانى با آن دولت پايان داد .
زياريان
( 316 - 433 ه . ) پس از رو به ضعف نهادن علويان گيلان و طبرستان ، بعضى از سرداران ايشان از جمله « ليلى بن نعمان » و ديگرى « ماكان بن كاكى و اسفارين شيرويه و مردآويج و على بويه » نام داشتند هر يك قدرتى يافته در ناحيهاى حكومت مىكردند . ليلى ابن نعمان كه در اوايل قرن چهارم از سوى علويان به حكومت گرگان رسيده بود از سپاهيان نصر ابن سامانى شكست يافت و كشته شد و ماكان كاكى كه نيز معاصر او بود در جنگى كه با امير نصر سامانى كرد در سال 329 به قتل رسيد .
اسفار پسر شيرويه نيز كه از گماشتگان ماكان شمرده مىشد و سپس خود به حكومت برخاست گرگان و طبرستان را با قسمتى از عراق بگرفت .
از شاهزادگان زيارى اميرى دانشمند به نام عنصر المعالى كيكاووس است كه پسر اسكندر بن قابوس بود . از وى كتابى در علم اخلاق در دست است