[ 46 ] - بلوك فلاحى
نام قديمى آن « دورق » است ناحيه وسيعى از گرمسيرات فارس ميانه شمال و مغرب شيراز است . براى مجاورت دريا ، هوائى گرم و بسيار تر دارد و درازى اين بلوك از قريه « شاه عبد اللّه » كه در قديم شهر ماهرويان « 1 » بود تا « محمره » 35 فرسخ ، پهناى آن از « چم صابى » تا « بندر معشور » 9 فرسخ . محدود است از جانب مشرق به نواحى كوه گيلويه و از سمت شمال به نواحى اهواز عربستان « 2 » و از طرف مغرب به نواحى بصره و از جانب جنوب به درياى فارس ، در زمان قديم بيشتر اين نواحى از رودخانه زيدون و رودخانه جراحى كه شرح هريك در عنوان رودخانهها بيايد ، كشت و زرع مىشد و اكنون بندهاى اين دو رودخانه شكسته و كشت و زرع اين بلوك ديمى گشته ، جز حومه قصبه فلاحى كه هر ساله بر رودخانه جراحى بندى از خاك و خاشاك بسته ، هزاران هزار من برنج به عمل آورند و بيشتر اهل اين بلوك اعراب بنى كعبند كه در ميان عوام به « چعب » شهرت يافتهاند . شيخ سلمان ، رئيس طايفه بنى كعب ، از والى بغداد رنجيده در سال 1170 با تمام طايفه بنى كعب كه از 2000 خانوار بيشتر بودند ، از حوالى بغداد خارج گشته ، در نواحى دورق فارس توقف نمودند و محمد آقا سلام آقاسى از جانب عمر پاشا والى بغداد خدمت حضرت كريم خان وكيل « 3 » طاب ثراه آمد و از تطاول و دستاندازى بنى كعب در اطراف بصره ، شكايت نمود و حضرت وكيل وعده داد كه آنها را يا تنبيه مىكنم يا روانه خاك روم مىدارم و چون حضرت معزى اليه زمان مراجعت از لرستان فيلى به شهر شوشتر رسيد ، طايفه بنى كعب خائف گشته ، در زورقها نشسته ، در دريا پراكنده شدند و عريضه خدمت كريم خان فرستادند و بعضى تعهدات نمودند و براى اتحاد مذهبى مسؤول آنها مقبول گرديده ، عود نموده ، در نواحى دورق رحل اقامت افكندند و تاكنون تمام آن نواحى را در تصرف دارند و اين طايفه جز اولاد شيخ سلمان مسطونه را به رياست و بزرگى خود نخواهند و هركس از نسل شيخ سلمان حاكم آن نواحى شود او را شيخ المشايخ گويند و در اين زمان منصب شيخ المشايخى طايفه بنى كعب و حكومت نواحى فلاحى ، شيخ جعفر خان خلف الصدق شيخ فارس خان شيخ المشايخ خلف الصدق شيخ غيث خان شيخ المشايخ برادر شيخ سامر خان شيخ المشايخ نواده شيخ سلمان شيخ المشايخ طايفه بنى كعب است و براى عادت قديمى اين طايفه به صحرانشينى تاكنون ، بساتين و نخلستانى درست ندارند و در زمان سابق قصبه اين بلوك را « دورق » مىگفتند و چون طايفه بنى كعب در حوالى اين قصبه بناى كشت و زرع را گذاشتند نام آن تغيير يافته ، « فلاحى » گفتند كه مأخوذ از فلاحت به معنى زراعت است و جماعت بنى كعب آنچه از اعيان و مشايخاند در قصبه فلاحى در خانههاى از گل و چوب مسكن دارند و هر كه رعيت و پيشهور زراعتكار است ، به عادت قديمى خود در زمستان و تابستان در چادرهاى سياه به سر برده ، معيشت نمايند .
و جناب مستطاب علامه دوران و مجتهد زمان شيخ محمد تقى دورقى نجفى از اين بلوك
هامش
( 1 ) . در متن : ( ماهرويان ) - ر ك : آثار شهرهاى باستانى سواحل و جزائر خليج فارس و درياى عمان ، ص 1 تا 12 .
( 2 ) . منظور سرزمينهاى عربنشين ايران در ناحيه خوزستان است .
( 3 ) . ر ك : فارسنامه ناصرى ، ج 1 : حوادث سال 1178 .