به 300 درب خانه دارد ، بيشترش از چوب و برگ نخل ساخته ، آن را « كومه » گويند .
عرض آن از خط استوا 28 درجه ، طول آن از گرىنيچ ، رصدخانه انگلستان 51 درجه و 35 دقيقه ، انحراف قبله مسلمانى آن [ ] درجه و [ ] دقيقه است . نزديك 50 فرسخ از شيراز دور افتاده است و هر ناحيه از نواحى دشتى را قصبه و كلانترنشين على حده « 1 » باشد و نسبت قصبه هر ناحيه را به كاكى و نسبت دهات هريك را به قصبه آن نويسيم تا هركس هر قصبه و هر دهى از هر ناحيهاى را بخواهد ، به آسانى بيابد و تفصيل آنها بر اين وجه است :
ناحيه بردستان دشتى « 2 » : ميانه جنوب و مشرق « كاكى » است ، درازى آن از قريه « ريز » تا « نودر » از 9 فرسخ بيشتر ، پهناى آن از بندر « دير » تا قريه « آبدان » 7 فرسخ و كوه بزرگى در ميان اين ناحيه افتاده است . محدود است از جانب مشرق به نواحى گلهدار و از شمال به ناحيه « سنا » و از مغرب و جنوب به درياى فارس ، در قديم قصبه اين ناحيه قريه بردستان بود ، چند سال است كه قصبه و حاكمنشين آن بندر دير است ، 13 فرسخ از كاكى دور افتاده است و 200 درب خانه كه بيشتر آن از چوب نخل و برگ نخل است دارد : اين ناحيه مشتمل است بر 28 ده آباد :
آبدان : 7 فرسخ ميانه شمال و مغرب « دير » است .
بتانه : در كنار دريا ، 2 فرسخ مغربى « دير » است .
بردستان : نيم فرسخ شمالى « دير » است .
بندر دير : همان قصبه اين ناحيه است .
بندر عالى : در كنار دريا ، فرسخى مغربى « دير » است .
بيدو : 7 فرسخ شمالى « دير » است .
تنگمان : 6 فرسخ و نيم ميانه شمال و مشرق « دير » است .
چاه پهن : در كنار دريا ، 4 فرسخ مغربى « دير » است .
جمرك : 3 فرسخ جانب شمالى « دير » است .
درك : 2 فرسخ ميانه شمال و مشرق « دير » است .
دروك : 5 فرسخ ميانه شمال و مغرب « دير » است .
دمهگز : در كنار دريا ، 2 فرسخ و نيم ، مغربى « دير » است .
دوراهك : همان « درك » است .
دناجى : همان بندر عالى است .
ريز : 7 فرسخ ميانه شمال و مشرق « دير » است .
سرمستان : 5 فرسخ و نيم ميانه شمال و مغرب « دير » است .
سهول : 4 فرسخ و نيم ، ميانه شمال و مغرب « دير » است .
غرگانه : 4 فرسخ و نيم بيشتر ميانه شمال و مغرب « دير » است .
فارياب : 2 فرسخ بيشتر شمالى « دير » است .
گزخان : در كنار دريا ، 6 فرسخ و نيم ميانه مغرب و شمال « دير » است .
هامش
( 1 ) . در متن : ( علاحده ) .
( 2 ) . آثار شهرهاى خليج فارس ، ص 255 .