اين ناحيه مشتمل است بر 10 ده آباد « 1 » :
جيمه : يك فرسخ مشرقى « هفت جوش » است .
حيدرى : به مسافت كمى مغربى « هفت جوش » است .
سرمل : سه فرسخ جنوبى « هفت جوش » است .
سهيلى : فرسخى بيشتر ميانه جنوب و مشرق « هفت جوش » است .
قلعه سوخته : يك فرسخ و نيم مغربى « هفت جوش » است .
كرهبند : يك فرسخ بيشتر مغربى « هفت جوش » است .
محمد شاهى : ربع فرسخ مغربى « هفت جوش » است .
نو كارگزى : دو فرسخ جنوب « هفت جوش » است .
نو كارمخى « 2 » : دو فرسخ كمتر ميانه جنوب و مشرق « هفت جوش » است .
هفت جوش : همان قصبه انگالى است .
ناحيه اهرم « 3 » : مشرقى بندر بوشهر است ، درازى آن از « كشى خاويز » تا « محمود آباد » نزديك به 6 فرسخ ، پهناى آن به فرسخى نرسد . محدود است از جانب مشرق به نواحى دشتى و از طرف شمال به محال برازجان و از جانب مغرب به ناحيه تنگستان و از جنوب به ناحيه خورموج و ضابط و كلانتر آن ناحيه حيدر خان تنگستانى است و محصول آن گندم و جو ديمى و فاريابى و پنبه و كنجد و نخلستانش نيز ، فاريابى است ، آب آن از چشمه و قنات است و قصبه آن ناحيه را نيز « اهرم » گويند . نزديك به 42 فرسخ از شيراز و 8 فرسخ از بوشهر ، دور افتاده ، قريب به 300 درب خانه دارد و اين ناحيه مشتمل است بر 5 ده آباد :
اهرم : همان قصبه اهرم است .
بنيان : چهار فرسخ مشرقى « اهرم » است .
تل گرگوئى : چهار فرسخ بيشتر مشرقى « اهرم » است .
خاويز : نام ناحيهء كوچكى است مشتمل بر « بنيان » و « تل گرگوئى » و « كشى » و تمام اين ناحيه كوچك كه فرسخى درازى آن است ، بساتين مركبات و نخلستان است و نارنگى خاويز در خوبى مشهور است و باغستان بوشهر ، اين ناحيه است ، در دامنه شمالى كوه « بيرمى » افتاده و چندين چشمهء پر آب گوارا دارد .
كشى : نزديك به پنج فرسخ مشرقى « اهرم » است .
محمودآباد : دو فرسخ شمالى « اهرم » است .
ناحيه برازجان « 4 » : دشتستان ميانه شمال و مشرق بوشهر است ، درازى آن از « رود فارياب » تا قريه « زيارت » 10 فرسخ ، پهناى آن از « خشم جت » تا « بويره » 6 فرسخ . محدود است از مشرق به نواحى دشتى و از شمال به ناحيه دالكى و از مغرب به ناحيه شبانكاره و دشتستان و از جانب جنوب به ناحيه
هامش
( 1 ) . در ماخذ فوق الذكر ، 12 ده .
( 2 ) . ( نوكار نخلى ) ، كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ج 2 ، ص 298 .
( 3 ) . ر ك : آثار شهرهاى خليج فارس ، ص 206 ببعد .
( 4 ) . ر ك : تاريخ و جغرافياى برازجان ، ج 1 و 2 ، و كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ج 2 ، ص 294 .