انزو : فرسخى مغرب « نيمده » است .
تنگ گله : چهار فرسخ و نيم مغرب « نيمده » است .
دشت شور : دو فرسخ مغرب « نيمده » است .
سرقل آباد : چهار فرسخ مغربى « نيمده » است .
شاهآباد : سه فرسخ مغرب « نيمده » است .
شاهپوران : دو فرسخ ميانه مغرب و جنوب « نيمده » است .
كردل « 1 » : چهار فرسخ ميانه مغرب و جنوب « نيمده » است .
كركو : فرسخى كمتر مغربى « نيمده » است .
مرند : دو فرسخ و نيم مغرب « نيمده » است .
منگنو « 2 » : سه فرسخ و نيم ميانه مغرب و شمال « نيمده » است .
نيمده : همان قصبه افزر است .
چندين باغ نخلى و مزرعه در قريهء « نيمده » افزر را در وقفنامه مدرسه منصوريه شيراز ، از موقوفات آن نوشتهاند .
انگالى : ناحيهاى است از توابع دشتستان و قصبهء آن « هفت جوش » است ، در عنوان دشتستان گفته شود .
[ 12 ] - [ جزيرهء بحرين ]
اوال « 3 » و هجر « 4 » : نام قديمى جزيرهء بحرين است . بحرين بعد از جزيرهء قشم بزرگترين جزائر فارس است و مىبايست در ذيل عنوان جزائر نوشته شود اما براى وسعت زمين و فراوانى آب و بسيارى دهات در بلوكات فارس نگاشته گرديد و اين جزيرهء بزرگ ، ميانه جنوب و مغرب شيراز به مسافت 16 زام دريائى كه هر « زامى » چهار فرسخ است از بندر بوشهر دور افتاده است « 5 » و از بندر بوشهر تا شيراز چهل و پنج فرسخ است .
و اول كسى كه از اهل بحرين به شرف اسلام رسيد ، چنان كه در گفتار اول اين فارسنامه گفته شد جارود بن عمرو عبد القيس نصرانى بحرينى بود و سالها اهالى بحرين از اطاعت فرمانروايان فارس بيرون شدند و در سال 633 ، اتابك ابو بكر بن سعد ، جزيرهء بحرين را تصاحب نمود پس تا اواخر دولت سلاطين مغول در اطاعت فرماندهان فارس برقرار بودند ، پس در اطاعت واليان جزيرهء هرمز شدند و در عهد شاه عباس ماضى صفوى انار الله برهانه ، خواجه معين الدين فالى ، بحرين را در اطاعت الله ويردى خان حاكم فارس درآورد و تا اواخر دولت صفويه حكومت
هامش
( 1 ) . ( كرديل ) كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ج 2 ، ص 314 .
( 2 ) . ( منگويه ) كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ج 2 ، ص 314 .
( 3 ) . اين مجمع الجزاير را ( اوال ) يا بحرين و در قديم ( تيلوس ) مىخواندند . آثار شهرهاى باستانى خليج فارس ، ص 877 و 891 تاليف احمد اقتدارى و كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ج 2 ، ص 344 تا 347 .
( 4 ) . ( در دوره ساسانى اين ناحيه را به چند ولايت يا حكومتنشين تقسيم كرده بودند كه به نامهاى ( هگر ) يا ( هجر ) و . . . خوانده مىشد ) آثار شهرهاى باستانى خليج فارس ، ص 887 .
( 5 ) . فاصله لنگرگاه بحرين تا بوشهر 361 كيلومتر است : آثار شهرهاى باستانى خليج فارس ، ص 877 .