اما كاروانسراهاى شيراز
كاروانسراى آقا بابا خان : در محله اسحق بيك ، نزديك بازار وكيل افتاده ، مسكن اهل حرفت و كسبه است [ و ] از موقوفات مسجد آقا بابا خان است .
كاروانسراى چراغ على خان « 1 » : در محله بازار مرغ ، در اصل از بناهاى غفران مآب امام ويردى بيك ، خلف بيگى والى مملكت فارس در سال 1090 و اند ، آن را ساخته ، وقف بر مدرسه اماميه فرموده و بعد از خرابى آن در سال 1216 مرحوم چراغ على خان نوائى وزير مملكت فارس آن را تعمير نموده به اسم او شهرت يافته و اكنون به عنوان وقفيت و توليت در تصرف جناب ميرزا - سليمان خان ركن الملك ، نايب الحكومه دار السلطنه اصفهان است كه نوادهء مرحوم امام ويردى بيك خلف بيگى است ، [ در ] بعضى از حجراتش ، تجار غريبه و [ در ] بعضى ارباب حرفت مسكن نمودهاند .
كاروانسراى حاجى محمد كاظم خان جبهدارباشى : در محله سردزك است در جنب كاروانسراى حضرت شاه چراغ است ، غربا و ارباب حرفت در آن مسكن دارند .
كاروانسراى دقاقها « 2 » : در بازار مرغ است بعضى از حجراتش تاجر و بعضى را غربا نشستهاند و آن را به اين اسم براى آن گويند كه جماعت دقاق يعنى مردمانى كه ابرهاى قبا را كوبيده صاف و راست كنند [ در آن بودهاند ] و دق به معنى كوبيدن است .
كاروانسراى روغنى « 3 » : در محله درب شاهزاده در جنب مشرقى بازار وكيل است ، وسعت صحنش از همه كاروانسراهاى شيراز بيشتر است ، از بناهاى حضرت كريم خان زند است ، حجراتش مسكن تجار معتبر است .
كاروانسراى زال بيگ « 4 » : در محله بازار مرغ ، مسكن غرباست .
كاروانسراى شاه چراغ « 5 » : در جنب قبلى عمارت و صحن حضرت شاه چراغ است .
هامش
( 1 ) . ر ك : آثار العجم ، ص 503 .
( 2 ) . ر ك : آثار العجم ، ص 503 .
( 3 ) . ر ك : آثار العجم ، ص 501 .
( 4 ) . ر ك : آثار العجم ، ص 503 .
( 5 ) . مرحوم فرصت مىنويسد : اراضيش را مردم به غصب برده بودند در سال 1304 قدرى از آن را به تقويت حكومت بدست آورده دو ضلع از آن ساختند ، هنوز دو ضلع ديگرش مانده . آثار العجم ، ص 504 .