سبحانه و ( تع ) ، و از جهت بارگاه خداوندگار « 1 » تصنيفى در مجرد حفظ صحت مشتمل بر نصوص بقراط و فصوص جالينوس ، و نكتها كه حكما درين باب گفتهاند ، نام آن صلاح الصحاح فى حفظ الصحة نهادم و از حق ( تع ) درخواست آمد كه ابن مجموع را به سبب دوام صحت خداوندان گرداند ، انه هو السميع البصير .
اساس اين مجموع بر چهار مقالت نهاد . مقاله اول در حفظ صحت بر وجه كلى و آن سه فصل است .
فصل اول : در وصاياى كه كلمات حكما و آنچه در باب حفظ صحت گفتهاند .
فصل دوم : در اصطلاح امور غير [ 4 ] طبيعى كه آن را طبيبان ضرورى خوانند ، و آن هواست كه گرد مردم درآمده است ، و مأكول و مشروب ، و حركت و سكون از استفراغ و استخفاف و خواب و بيدارى ، و اعراض نفسانى چون شادى و غم و امن و ترس .
فصل سوم : در حفظ صحت به حسب آشيان ( ؟ ) تدبير طفلان و جوانان و كهول و مشايخ باشد . مقالت دوم در حفظ صحت به حسب فصول سال و آن چهار فصل است .
فصل سوم در حفظ صحت اندامها و آن سيزده فصل است .
مقالت چهارم در ياد كردن بعضى از شرابها و معجونها و داروهاى سبك و مختصر كه در حفظ صحت بهكار آيد و ذكر آنچه قوت مردى را سود دارد [ 5 ] و تعلق بدان دارد و آنچه منى را كم كند و آنچه آبستنى بار دارد .
و اينجا كتابت ختم شود ، اسهل اللّه تع عن اتمامه .
مقالت اول در حفظ صحت بر وجه كلى ،
و آن سه فصل است :
فصل اول ، [ وصايا و كلمات حكما در باب حفظ صحت ]
در وصاياى كلمات حكما و آنچه در باب حفظ صحت گفته ، بر وجه حملى و عملى ، جالينوس گويد چاره نيست آدمى را از نگاه داشتن تندرستى ، و تدبير آن نيكو صناعتى است از انواع صناعبت طب از جهت آنكه تندرستى بود از ديگر
هامش
( 1 ) - احتمال دارد مقصود ملك ارسلان سلجوقى ، يا ملك دينار غز باشد .
كه هر دو ممدوح افضل بودهاند .