بىمراد بازگشتند بر طرف سوالك . چون خبر عزيمت ايشان به الغ خان [ ( 1 ) ] معظم و ملوك و امراء سلطانى عز نصر هم رسيد از ان موضع كه بودند ، جانب شهر عطف كردند ، تا چون نزديك رسيدند ، كيفيت الغ خان [ ( 1 ) ] معظم را روشن شد سالما و غانما مظفر و منصور [ ( 2 ) ] ، روز سه شنبه يازدهم ماه جمادى الاخرى به حضرت باز رسيدند .
ملك تعالى اين دولت را باهالى اسلام ، بفر و شكوه سلطانى [ ( 3 ) ] و دولتخانى باقى و پاينده داراد ( و ) بعد از آن روز چهارشنبه هشتم ماه رمضان همين سال ، مسند وزارت بضياء الملك تاج الدين مفوض گشت [ ( 4 ) ] ، [ و خطاب نظام الملك شد ، و مسند اشراف ممالك بصدر الملك مفوض گشت ] و در آخر اين سال [ لشكر ] كفار مغل ، از طرف خراسان به زمين اچه و ملتان رسيد و ملك كشلوخان با ايشان عهد بست ، و به لشكرگاه سالين [ ( 5 ) ] نوين پيوست .
السنة الثالثة [ ( 6 ) ] عشر سنه ست و خمسين و ستمائة
و چون سال نو شد ، و محرم سنه ست و خمسين و ستمائة تجديد يافت ، روز يكشنبه ششم ماه محرم ( سنه ست و خمسين و ستمائة ) رايات همايون بر عزيمت غزو و رفع [ ( 7 ) ] كفار مغل از حضرت روان شد [ ( 8 ) ] ، و در ظاهر دهلى لشكرگاه كرد ثقات چنين روايت كردند : كه روز چهارشنبه نهم همين ماه هلاو [ كافر ] [ ( 9 ) ] كه سر ( كفار ) مغل بود ، بدر بغداد از پيش ( لشكر ) أمير المؤمنين المستعصم - باللّه منهزم گشت [ ( 10 ) ] . و چون رايات اعلى سلطانى بر عزيمت غزو بيرون رفت
هامش
[ ( 1 ) ] اصل : الوخان
[ ( 2 ) ] مط : منصور او مظفرا
[ ( 3 ) ] مط : بفر سلطنت سلطانى
[ ( 4 ) ] مط : شد
[ ( 5 ) ] اصل : مساكن نوين . مط و پ : مانند متن . راورتى : نوين سالين مغل . ايليوت در تاريخ هند ( ج 2 ص 358 ) :
سالين نوين
[ ( 6 ) ] اصل : الثالث
[ ( 7 ) ] مط : دفع
[ ( 8 ) ] مط : حركت كرد
[ ( 9 ) ] مط : هلاكو . اضل و راورتى و پ :
هلاو .
[ ( 10 ) ] طابعان نسخهء كلكته در حاشيه نوشتهاند ، كه در هر چار نسخه موجوده نوشته كه هلاكو منهزم گشت ، ليكن جمهور مورخان بر خلاف آنند . اين نوشته طابعان را در صورتى درست ميدانيم ، كه مستعصم مستأصل شده باشد ولى طورى كه در مبحث خلفاء گذشت ، پيش از هزيمت قطع خليفه وقتى كه دفعهء اول قشون هلاكو بر بغداد تاخت ، از طرف مدافعين خلافت رانده گشت ، شايد مقصد مولف هم در اين جا همان انهزام اولين باشد . چون سقوط بغداد و غارت آن چهارشنبه ( 7 ) صفر همين سال 656 ه است .
لهذا اين خبر شوم در ماه محرم به هند نرسيده بود و منهاج سراج اوايل اين اخبار را شنيده و نوشته .
است ( رك : جامع التواريخ 2 : 713 ) .