نصيب تمام گيرد . چون بتخت باميان رسيد ، كرات و مرات مولانا را طلب فرمود ، و تفويض جمله مناصب شرعى را تكفل [ ( 1 ) ] فرموده ، و انگشترى خاصه [ ( 2 ) ] بفرستاد . مولانا عليه الرحمه از حضرت فيروز كوه بى اجازت سلطان غياث الدين به حضرت باميان رفت و چون بدان جانب رسيد ، اعزاز بسيار يافت ، و كل مناصب آن مملكت : چون قضاء ممالك و انقطاع دعاوى حشم منصور و خطابت [ ( 3 ) ] ممالك و احتساب با كل امور شرعى ، و دو مدرسه باقطاع و انعام وافر بمولانا مفوض فرمود ، و مثال آن جمله مناصب به خط صاحب ( كه ) وزير مملكت باميان بود ، تا بدين تاريخ ، كه طبقات ( باسم ) همايون سلطان معظم ناصر الدين [ ( 4 ) ] ، خلد اللّه ملكه و سلطانه در قلم آمد ، در خريطهء امثلهء داعى است ، و علم و دستار تشريف هم موجود ، رحمة اللّه عليهم اجمعين . اين معنى به جهت حكايت از حسن اعتقاد آن پادشاه ديندار در قلم آمد ، فى الجمله بزرگ پادشاهى بود ، مملكت او عرض و بسط گرفت ، تمام ( ممالك ) طخارستان و مضافات آن ، و ممالك ديگر چنانچه از شرق تا حد كشمير ، و غربى تا حد ترمذ و بلخ و شمالى تا حد كاشغر ، و جنوبى تا حد غور و غرستان [ ( 5 ) ] جمله خطبه و سكه باسم او شد ، و جمله ملوك و امراء ( غزنين از غورى و ترك ) هر سه ممالك را چنانچه غور و غزنين و باميان ، بعد از هر دو ( سلطانان ) نظر بر وى بود . چون سلطان غازى معز الدنيا و الدين محمد سام شهادت يافت ، ملوك و امراء غور و غزنين و ترك [ ( 6 ) ] ، باتفاق او را طلب كردند ، سلطان بهاء الدين ( محمد ) سام از باميان عزيمت غزنين كرد ، و بران سمت با لشكر روان شد ، چون بخطهء گيلان [ ( 7 ) ] رسيد : عارضهء شكم او را ظاهر گشت [ ( 8 ) ] . بعد از شهادت سلطان ( غازى ) معز الدين ، به نوزده روز برحمت حق پيوست ، و مدت ملك او چهارده [ ( 9 ) ] سال بود .
هامش
[ ( 1 ) ] اصل : تلفك
[ ( 2 ) ] مط : انگشترين خاص
[ ( 3 ) ] اصل : و خطاب ممالك
[ ( 4 ) ] مط : ناصر الدنيا و الدين ابو المظفر محمود بن سلطان ايلتمش قسيم أمير المؤمنين خلد اللّه سلطانه در قلم آمد دربارهء صاحب وزير ( ر : 45 )
[ ( 5 ) ] مط : عزستان ، غرجستان . پ غرستان
[ ( 6 ) ] مط : امراى غزنين از غورى و ترك
[ ( 7 ) ] مط و راورتى :
كيدان : پ . گيلان كه اكنون در حدود غزنه است
[ ( 8 ) ] مط : شد .
[ ( 9 ) ] اصل : چهار . راورتى :
14 سال . وى در شعبان ( 602 ه ) مرد ، و در اواسط سال ( 588 ه ) بر تخت نشست ، كه هم درين سال سلطان معز الدين راىپتهورا را در تراين ماليده بود ( حاشيه ص 432 ، ج 1 ترجمه راورتى ) .