سلطان علاء الدين آتسز را بتخت غزنين بنشانند . حق تعالى از داروخانهء و اذا مرضت فهو يشفين [ ( 1 ) ] ، شربت صحتى بسلطان معز الدين فرستاد و صحت يافت ، و منهيان ازين حال و تدبير به خدمت سلطان آنها [ ( 2 ) ] كردند ، سلطان فرمود كه : علاء الدين را از حضرت غزنين نقل بايد كرد ، نبايد كه مكروهى بواسطهء غضب انسانيت ، به دو و اصل شود . علاء الدين به حضرت باميان رفت بنزديك بنو اعمام خود . و تخت باميان به سلطان بهاء الدين سام بن سلطان شمس الدين بن ملك فخر الدين مسعود رسيده بود ، چون آنجا رفت او را اعزاز كردند و ولايتى از باميان به دو مفوض فرمود ، بعد از چند گاه دختر او را به پسر مهتر خود [ ملك ] علاء الدين محمد داد ، چنانچه بعد ازين در طبقات ملوك باميان تحرير يابد . انشاء اللّه تعالى .
چون حوادث ايام ، بساط مملكت غياث الدين و معز الدين در نوشت و سلطان بهاء الدين سام برحمت حق پيوست ، علاء الدين آتسز ، از حضرت باميان به جهت [ طلب ] ملك غور ، و تخت فيروز كوه ، به خدمت سلطان محمود خوارزمشاه رفت ، آنجا اعزاز بسيار يافت و در باب او اكرام پادشاهانه مبذول فرمود ، و امراى خراسان را چون الغخان [ ( 3 ) ] ابى محمد و ملك شمس الدين آتسز ، و مجد الملك وزير مرو ، با تمام لشكر خراسان بمدد او نامزد [ ( 4 ) ] فرمود ، و روى بضبط ممالك غور آوردند . سلطان محمود از فيروز - كوه ، روى بديشان نهاد و مصاف ايشان بشكست ، چنانچه پيش ازين در قلم آمده است بازگشت و بسلطان محمد خوارزمشاه پيوست تا بعد از [ فوت و ] شهادت سلطان محمود ، ملك خان هرات و آتسز حاجب لشكرهاى خراسان [ ( 5 ) ] به طرف فيروز كوه بيامدند و علاء الدين آتسز را بتخت غور نصب كردند و بازگشتند ، ملوك غور و امرا او را منقاد شدند ، اما مخالفت ميان او و امراء غزنين و ملك تاج الدين يلدوز [ ( 6 ) ] ظاهر شد و مؤيد الملك محمد عبد اللّه سيستانى
هامش
[ ( 1 ) ] قرآن ، الشعراء 80
[ ( 2 ) ] انهاء : اكنون اين وظيفه را ضبط احوالات و استخبار گويند .
[ ( 3 ) ] مط : الف خان اى محمد . راورتى : الغ خان ابى محمد . اصل : الغ خان اى محمد .
[ ( 4 ) ] اصل : بالاء كل داد نامزد .
[ ( 5 ) ] مط : ملك خان هرات امير حاجب و لشكرهاى خراسان
[ ( 6 ) ] مط : يلدز .