و تا اوان بلوغ ، به خدمت بارگاه ( و حرم ) او بود ، و اخوال [ ( 1 ) ] اين داعى و اجداد ( مادرى ) همه به خدمت درگاه او ، و درگاه پدر او [ ( 2 ) ] مخصوص بودند و آثار عطوفت او در ذمهء اين ضعيف بسيار بود [ ( 3 ) ] جزاها اللّه خيرا . شهادت [ ( 4 ) ] و فوت او حادثهء كفار ببلاد عراق بود ، رحمة اللّه عليها ( رحمة واسعة ) و در عهد ( حيات ) سلطان غياث الدين ، از خطهء غور و خطهء بست و وجير و گرمسير و درمشان و روزگان [ ( 5 ) ] و غزنين ، اقطاع ملك علاء الدين بود ، و در مصافى كه سلطان علاء الدين و غياث الدين و معز الدين ، با پتهوراراى [ ( 6 ) ] اجمير حرب كرد و شكسته شد ، او در خدمت سلطان غازى بود و دران سفر خدمتهاى پسنديده بجاى آورده بود . چون سلطانان غور بخراسان رفتند و نيشاپور فتح شد ، او را بملك نيشاپور نصب كردند ، و مدتى در شهر نيشاپور بود [ ( 7 ) ] و با خلق طريق عدل و احسان مسلوك داشت و چون سلطان محمد خوارزمشاه ( از خوارزم ) بدر نيشاپور آمد مدتى نيشاپور را نگاه داشت و به آخر صلح كردند و نيشاپور بسلطان محمد خوارزمشاه تسليم نمود [ ( 8 ) ] و به طرف غور باز آمد . چون سلطان غياث الدين برحمت حق پيوست ، سلطان ( غازى ) معز الدين تخت فيروز كوه و ممالك غور و غرستان [ ( 9 ) ] و زمين داور او را داد ، و خطاب او در خطبه ، ملك علاء الدين شد ، و پيش ازين ( او را ) ملك ضياء الدين در غور گفتندى ، و مدت چهار سال ملك فيروز كوه و ممالك غور و غرستان [ ( 9 ) ] او داشت ، و در سال سنه احدى و ستمائة كه سلطان غازى معز الدين لشكر به طرف خوارزم برد ، ملك علاء الدين از غور لشكر به طرف
هامش
[ ( 1 ) ] مط : اخوان
[ ( 2 ) ] مط : هم به خدمت او و درگاه بدر او
[ ( 3 ) ] مط : است
[ ( 4 ) ] مط : جزاها اللّه عنا و عن المسلمين خيرا ، و آخر شهادت و فوت او در حادثه .
[ ( 5 ) ] اصل : بست و [ ؟ ] و بلاد گرمسير و درمشان و آوركان و غزنين . مط : بست و بلاد گرمسير و درمشان و اوركان و غزنين .
پ : اركان . طورى كه گذشت و جير همين اجرستان ، موجود است و آوركان هم عبارت از ( روزگان يا ارزگان ) سمت شمالى قندهار مقارن صفحات غور است و اكنون هم همين نام دارد . اما نام درمشان هم تاكنون زنده است به طرف شمال غربى قندهار مربوط به نواح غور و زمين داور . حدود العالم گويد كه درمشان دو ناحيتست يكى از بست و ديگر از گوزگانان ، كه در اين جا مقصد درمشان بست خواهد بود
[ ( 6 ) ] مط : پتهوراى اجمير . پ : پتورا ناجمير . اصل :
پتهوراراى . املاى اين نام در تاج المآثر حسن نظامى نشاپورى راىپتهورا است . اما در كتب هندى بريتهوى راجPrithwi - Rajاست ( ص 125 كتاب انگليسى پتهان ) در صولت افغانى پرتهى راج ( ص 43 )
[ ( 7 ) ] مط : ببود .
[ ( 8 ) ] مط : كرد .
[ ( 9 ) ] مط : غزستان ، غرجستان .
پ : غرستان .