فرمان شاه عباس دربارهء ارامنهء جلفا
بندهء شاه ولايت عباس ( مهر شاهى ) هو حكم جهان مطاع شد آن كه وزارت و رفعت پناه شمسا للوزارة و الرفعة ميرزا محمدا ، وزير دارالسلطنهء اصفهان ، بداند كه عرضه داشتى كه درين ولا در باب جنگ جماعت ارامنهء جولاه و مردم ماربانان نوشته بود رسيد و مضامين آن معلوم گرديد . بارك اللّه . روى ايشان سفيد . فى الواقع قاعدهء ميهمان نگاه داشتن همين باشد . جمعى كه به خاطر ما از وطن دو هزار سالهء خود جلا شده باشند و خروار خروار زر و ابريشم را گذاشته به خانهء شما آمده باشند ، گنجايش دارد كه به جهت چند خربزه و چند من انگور و كلوزه با آنان جنگ كنند . در جولاه « 1 » خانه بود كه دو هزار تومان خرج آن كرده بودند و آن را خراب نموده كوچ « 2 » خود را بر - داشته بدانجا آمدهاند . با ايشان اين عمل بايد كرد ؟ بسيار بسيار بد كردهاند .
از تو بغايت الغايت عجب شد . چه قتل « 3 » مردم ماربانان نكرده است . ايشان را از مردم مورچه خورت بينديشد كه با ميهمانان بد بر مىخوردند . آن بر سر ايشان
هامش
( 1 ) - منظور جلفاى ارس ( جولاهه ) موطن اصلى ارامنه جلفاى اصفهان است .
( 2 ) - كوچ به معناى زن و فرزند .
( 3 ) - استاد نصر اللّه فلسفى اين كلمه را « ناخوانا » شمردهاند . ( رجوع شود به تصوير نامه مقابل ص 212 ج 3 زندگانى شاه عباس اول ) .