و چه از زوار و مترددين ، امسال مقرب الخاقان اديب الملك در فصل يخبندى از صاحبان يخچال التزام گرفت و مراقبت نمود جميع يخچالها را پر كردند ، و حال يخ در كمال فراوانى است و بواسطهء بودن يخ بسيار به مردم خوش مىگذرد .
قنات مباركه ناصرى ، امسال بواسطهء وفور باران رحمت و به علت آمدن سيل خرابى بههم رسانيده بود و آب بيرون نمىآمد . و به اين واسطه اهل شهر به علت كمى آب كه آب رودخانه كفايت همهء خانهها و محلات را نمىكرد ، در زحمت بودند و به جهت آب تنگى مىكشيدند ، مقرب الخاقان اديب الملك ، بعد از ورود به دار الايمان در باب تعمير و پاك كردن قنات و بيرون آوردن آب ، جهد وافى و اهتمام كافى به عمل آورد و تأكيد بليغ به مباشر و ميراب قنات مباركه نمود ، تا اينكه از حسن اهتمام مقرب الخاقان مشار اليه در قليل ايام آب را بيرون آورده وارد شهر كردند و مقرب الخاقان مشار اليه به حاجى محمد رضا بيك كه مباشر كار قنات بود يك طاقه شال و به محمد تقى بيك ميراب قنات مباركه جبه خلعت و به ساير عملجات انعام داد . و قرار داده است كه آب را محمد تقى بيك ميراب به نوبه هر هفته در درب دروازه تسليم كدخداى محله كند و كدخدا به جميع خانههاى محله برساند و از كدخداها التزام گرفته كه اگر يكى از اهل محله بيايد شكايت كند كه آب به من ندادهاند ، كدخدا مورد سياست و تنبيه باشد و به علت اين قرارى كه مقرب الخاقان مشار اليه داده قطره [ اى ] از آب قنات مباركه ناصرى حيفوميل نمىشود . جميع آب به خانهها از قرار تقسيم مىرسد و زياده از حد اين فقره مايهء اسباب دعاگوئى وجود مسعود مبارك اعليحضرت اقدس شاهنشاه جمجاه روحنا و روح العالمين فداه شده است [ 42 ] .
چون سابق آب رودخانهء قم را ميرابهاى پيش ، از بىمبالاتى حكام و تعارفى كه به حكام مىدادهاند آب را حيفوميل مىكردند و به مردم نمىدادند و مردم زياد از بىآبى شكايت داشتند ، به اين جهت مقرب الخاقان اديب الملك ، يك نفر از آدمهاى خود كه وثوق و اعتماد زياد به او داشت ، ميراب نمود و قدغن كرد كه قطره [ اى ] از آب رودخانه نبايد حيفوميل بشود يا به فروش برسد . ميراب هم كمال مراقبت و مواظبت را دارد و
سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى ) — صفحة 276
مساهمون: ناصر الدين شاه قاجار
ص٢٧٦