سنهء بيست و سه هجرى ابو موسى الاشعرى بعد از فتح نهاوند و اهواز به قم آمد و آنجا را محاصره كرده پس از چندى فتح نمود و اين واقعه در حدود سال بيست و سه هجرى به عهد خلافت خليفه ثانى است . پس چگونه مىتوان گفت بناى اين شهر در سنهء دويست و سه شده است ، الا اينكه شايد در سال دويست و سه مرمت شده و عمران جديدى يافته است ، چنانكه خواهيم نگاشت . 24
[ اقامت در قم 25
] :
موكب مسعود همايون شاهنشاهى خلد الله تعالى ملكه و سلطانه ، سه شب در دار الايمان قم اقامت فرمودند .
چنانكه در نمرهء قبل ذكر شد ، روز جمعه بيست و سوم شوال به شهر قم تشريف قدوم ارزانى داشته ، لدى الورود به زيارت مرقد منوّر و روضه مطهر حضرت فاطمه معصومه بنت الامام الهمام موسى بن جعفر عليها و على ابائها السلام تشرف جسته ، بعد از زيارت به سراپردهء همايونى كه در طرف غربى شهر افراشته شده بود تشريففرما گرديدند و در اين دو سه روز توقف قم همه روزه بعد از ظهر به فيض زيارت حضرت فاطميه نايل و فايز مىشدند و ساير اوقات خاطر مهر مظاهر همايون مصروف به مهمات جليله دولتى و امور مملكتى بود .
روز يكشنبه بيست و پنجم [ شوال ]
محض افتخار نواب عليه فخر الملوك 26 كه مهين كريمهء سلطنت عظمى هستند و فى الواقع حكومت قم تعلق به ايشان دارد ، تشريففرماى خانه و منزل مخصوص ايشان كه در وسط شهر است گرديدند .
اول روز ، بعد از آنى كه به زيارت روضه مطهره تشرف جستند از صحن جديد عالى البنائى كه از ابنيهء رفيعهء جديده و آثار عظيمهء خيريهء جناب اشرف ميرزا على اصغر امين السلطان وزيراعظم است ، گذشته ، از در صحن جديد به خانهء شخصى جناب