هم تردّد مردم و حيوانات كمال اشكال را داشت . لهذا جمعى از تجار اجتماع نموده و به اصطلاح فرنگستان كمپانى قرار داده بمشورت و صوابديد معماران و مهندسان قرار دادند ، و بنا گذاشتند كه از زير آب نقبى زده و آن را كمكم گشاد و وسيع نموده ، از سنگ تراشيده سطح و سقف و ديوار قرار داده ، طاق محكم و مستحكمى بزنند . به همين تركيب يكصد قدم فاصله به آب مانده زمين را خندق نموده پلّهپلّه تختهبندى كرده تا كنار آب رسانيدهاند . و در كنار آب بيست و پنج ذرع اين خندق عمق دارد .
از آنجا به خط مستقيم كه پانصد و سى قدم مسافت آبست چهار قدم عرض و پنج قدم ارتفاع از زير آب نقب گذرانده ، و با آهك و سنگ طاق زده چهل و هشت چشمه قرار داده شده است ، و چهل و هفت پايه از سنگ از وسط طاق ستونزده شده دو قسمت تعيين گرديده است ، مانند دو كوچه يكى براى رونده و ديگرى براى آينده .
حالا براى اينكه عبور زياد نميشود يكى را موقوف نموده و دكاكين ساخته و انواع [ و ] اقسام اسبابفروش از هرقماش در آن چشمهها گذاشته مشغول خريد و فروش هستند ، هم معبر است و هم راستهبازار خوب . اين شيب زمين را به اين عرض و طول و عمق چنان بنّائى و حجّارى نمودهاند كه ابدا آثار رطوبتى استنباط نمىشود بلكه همه اوقات آبپاشى و جاروب مىنمايند . و آنقدر اسباب روشنائى قرار دادهاند كه روز و شبش على السويه و يكسان است ، و ليكن با تفاصيل معروضه هنوز چنانچه بايد به اتمام نرسيده و پانزده سال است كه كار مىكنند ، هنوز با اسب و كالسكه عبور نميشود و منفعتى كه از آن منظور دارند بظهور نميرسد . مبلغى كه از براى ساختن پل مزبور جمع كرده
سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — صفحة 256
مساهمون: حسين بن عبد الله سرابى
ص٢٥٦