آبگرم حسن قلعه
حسن قلعهء آباد ، در مكان مرتفعى واقع و آبگرمهاى زياد در مقابل دارد ، چمن و رودخانههاى زياد دارد و جاريست . بعضى از آن آبگرمها تعمير گرديده گنبد و حصارى دارد ، و بعضى حوضهاى روباز و بىسقف است كه همهء اوقات در فصل بهار و تابستان مردم ارزروم و اطراف به آن آبگرمها ميآيند . در آن روز عاليجاه خالد خان افندى دفتردار عساكر اناطولى نيز كه شخص دوم در اناطولى محسوب مىشود و منصب او از اميرتومانى بالاتر بود با كوچ و عيال به آبگرم آمده در آنجا چادر زده بودند به خدمت جناب ايلچى رسيدند ، يك دو ساعتى صحبت نموده ، مراجعت كرد [ ند ] .
ورود به ارزروم
يوم شنبه 19 از حسن قلعه سوار شده ، منزل ، در قريهء بنى جائى كه در دو فرسخى ارزروم بود نمودند . در آن منزل كهيابيك « 1 » پيشكار جناب وجيه پاشاى والى و حاكم ارزروم باستقبال آمد ، و جناب امين الملك براى او منزلى از چادرهاى خود دادند ، و شام را هم در خدمت خود نگهدارى نمودند .
يوم يكشنبه كه روز ورود ارزروم بود در يك فرسخى شهر حاجى غايب پاشاى ميرلو و مصطفى افندى مينباشى از جانب والى مزبور با جماعتى از غلامان كه باصطلاح عثمانى ضبطيهاند . باستقبال آمدند ، و از جانب جناب اسماعيل پاشا سردار قشون اناطولى چند نفر از صاحبمنصبان نظام به پيشواز آمدند . عاليجاه ميرزا بزرگ خان كارپرداز دولت عليه مقيم ارزروم با دويست نفر از كسبه و تجار و تبعهء دولت عليه وارد شد ، دو رأس اسب يدك نيز ميرزا بزرگ خان ترتيب داده همراه خود باستقبال آورده بود ، در آنجا جزو يدكهاى جناب ايلچى كبير گرديد .
هامش
( 1 ) - در اصل : كيها ؛ كهياريش سفيد و پيشكار والى را گويند .