تصديع و سرگردانى نسب و حسب و احوال و افعال هر يك به محض رجوع و ملاحظه از اين مختصر معلوم خواهد « 1 » شد .
از نسيم عنبرين شميم اين فرمان لازم الاذعان « 2 » ، ابر فصل بهار و نوروز به روزگار ، در احوال اين ذرّهء بىمقدار بهم رسيده ، انواع گلهاى خرمى و انبساط در چمن خاطر پژمردهء خزان بىبرگى شكفتن و نشاط آغاز نموده ، سر مباهات به اوج سماوات رسانيده ، مژگان اطاعت را بر ديدهء بندگى سر انگشت قبول كرده ، حباب آسا « 3 » برخورد باليده ، طوطى ناطقهء قفل سكوت از زبان سخن سرايى برداشته ، سلطان آرزو و تمناى مدعا بر تخت مراد نشسته ، كتابدار كتابخانهء حواس ظاهر و باطن را مأمور به جمعآورى كتب تواريخ و احاديث و ملاحظه و مطالعهء آنها و تحقيق احوال و افعال پيغمبران و انبياء و اوصياء و خلفاى ايشان و ملوك و سلاطين و صاحب خروجان و آغاز و انجام كار ايشان و نسب و حسب هر يك و آثار و اختراعاتى كه از هر كدام در صفحهء روزگار باقى مانده ساخته ، و به طريق ضابطهء سياق در اين مختصر صدق نشان ثبت و ضبط و به زبدة التواريخ موسوم و مسمى گرديد .
اميد « 4 » كه بعد از تصحيح نكته پردازان دفتر خانهء فراست و تنقيح و معنى طرازان دفاتر خلود و كياست و تصحيح ، ملاحظه فرموده آنچه موافق طبع مشكل پسند ضابطه نويسان نسخهء فصاحت و بلاغت بوده [ با ] شد ، به نظر اصلاح و تصحيح محرران سركار عيب پوشى ، از حشو عيب جويى وضع و منها و آنچه قابل مقررا و توجه ابوابجمع و در دفتر قبول ثبت نمايند « 5 » .
و بعده چون معروض گرديد كه بناى طرح اين نسخه بر ضابطهء دفترى و سياق است ، لهذا مشتمل گرديده بر مفرده و من ذالك و الباقى و مفرده مبنى بر دو حرف است . حرف اول و حرف ثانى و چون مفرده جمع است و اصل در محاسبه جمع مىباشد و انبياء و اوصيا نيز در دفتر ايجاد اصلند ، پس ايشان حكم جمع دارند ، لهذا احوال انبيا و اوصيا و پيغمبران از حضرت آدم على نبينا و عليه السلام تا حضرت خاتم الانبيا صلى الله عليه و آله در تحت حروف اول مفرده و از جناب [ 6 ] رسالت مآب خاتم انبياء صلوات الله عليه كه اول ظهور اسلام است و ائمهء طاهرين و خلفاى راشدين عليهم السلام « 6 » در تحت حرف ثانى جمع و محرر گرديده و ايام نبوت و پيغمبرى هر يك در حشو و ايام عمر ايشان به بارز آمده كه در تحت مفرده به ميزان مىرود و بعد از تفريغ محاسبه كه مدعا اتمام نسخه باشد ، مدت عمرهاى ايشان كه با هم معاصر بودهاند به باقى خواهد آمد . و هرگاه خواهند كه تحقيق احوال و انساب انبيا و اوصيا و پيغمبران را تا جناب سيد المرسلين نمايند ، در تحت حرف
هامش
( 1 ) - د : تواند .
( 2 ) - د : زعان .
( 3 ) - د : حبا آسا .
( 4 ) - ملى : اميد افتاده است .
( 5 ) - د : نمايند افتاده است .
( 6 ) - د : ع .