و « خراسانى » فرق چيست ؟ مولانا فرمود كه زيلوچه و بالش شاه ، با وجود استيلاى سلطنت از كمال حلم و بزرگى چيزى نگفت و تمكين ورزيد « 1 » تا آش كشيدند اكثر ظروف از طبق و كاسه و خوان و نمكدان همه زرين و سيمين بود و آشهاى « 2 » در غايت تكلف كه درخور آن ظروف تواند بود . پس شاه از مولانا پرسيد كه : ملك خراسان را امثال اين تلكفات رسم هست يا نه ؟ مولانا گفت : اگر امثال اين طبقها و كاسها نيست اما در كاسهاى او آش بيشتر ازين است شاه را اين سخن عظيم خوش آمد كه خوش آمد نگفت و فرمود كه : اين مرد حقشناس « 3 » و مستحق تربيت است كه با آنكه از پيش آنمردم رنجيده و آزردهخاطر آمده « 4 » بهيچوجه استخفاف و نكوهش ايشان جايز نميدارد . مولانا را رعايت و عنايت بسيار ارزانى داشته رخصت معاودت فرمود .
« 5 » [ و از مستبدعات ايام دولت اين پادشاه اسلامپناه بند « سلومد » « 6 » است . كه در
هامش
( 1 ) - مج : نگفت و تمكين ورزيد تا آش .
مك : نگفت تا آش .
( 2 ) - مج : و آشهاى در .
مك : و اشها در .
( 3 ) - مج : مرد حق و مستحق . مك : مرد حقشناس و مستحق .
( 4 ) - مج : آمده هيچ . مك . مد : آمده به هيچ .
( 5 ) - عبارت :
و از مستبدعات ايام دولت اين . . . و حراست آن حدود و نواحى بازداشت فرمود ] از زيادات نسخه مج مىباشد .
( 6 ) - سلومد : اين دهكده در سدهء چهارم آباد بوده و در « حدود العالم » و « المسالك و الممالك » نام آن را « سلومد » و در صور الاقاليم ابو زيد بلخى و تاريخ سيستان « سلامت » نوشتهاند .
حمد إله مستوفى مينويسد : از جمله شهرچههاى بلوك خواف ( سنجان ) و ( زوزن ) و ( سلامه ) است » - نزهة القلوب - ص 154 ليدن و در راپرت خراسان [ * ] مينويسد : « از جمله قراء بلوك بيجستان از بلوك كاخك من توابع طبس مزرعه و باغ « سلومد » مشهور به « مزار » مىباشد خود محل آب ندارد ، قبرستانى است قديمى باغات انگور بسيار دارد . . . » و اين دهكده هماكنون آباد است و آن را « سلامى » مينامند .
[ * ] راپرت خراسان : كتابچه اوضاع جغرافيائى و احصاء نفوس ولايات خراسان در [ سال 1289 ه قمرى كه بامر سلطان ناصر الدين شاه قاجار تهيه شده و نسخهء از آن در كتابخانه ملى ملك موجود است .