- در آلمان علوى « 1 » و سايرين تبرئه شدند . شاه بدش آمد .
- اسكناس و « ليندن بلات » آلمانى رئيس بانك .
اول تير - داستان آب كوريجان و مهاجران . عريضهجات رعايا .
- اعتراض قاضى و رفعت السلطان . رقعهء حاجى ميرزا تقى كه خودتان بيائيد .
حركت به همدان
6 تير مطابق 21 صفر 1351 - ديروز شهر آمدم . امروز ساعت 9 با ملكآرا و عباس و بهمن به سمت قزوين و همدان .
يادداشتهاى محمد حسين ميرزا ملكآرا
سفر همدان
« 2 » عصر يكشنبه پنجم تيرماه هزار و سيصد و يازده - مطابق بيست و يكم شهر صفر المظفر سنهء 1351 در منزل نشسته بودم ما شاء اللّه گماشتهء حضرت اقدس و الا شاهزاده عين السلطنه ( ارباب ) درب منزل مرا زد و پيغام داد كه حضرتوالا از تجريش آمده و شما را خواسته است . من در ساعت چهار بعدازظهر در منزل ايشان كه در آخر بازار امير واقع است حاضر شده مدتى با سركار و الا شاهزاده حاج افخم الدوله و انوشيروان ميرزا ( اخوان ايشان ) و عباس ميرزا و بهمن ميرزا ( دو فرزند ايشان ) يكى به سن هفده ، ديگرى دوازده صحبت كردم . معلوم شد ارباب ( من بعد همهجا نام شاهزاده عين السلطنه [ را ] به مناسباتى كه توضيح آن طولانى است ارباب خواهم نوشت ) خيال مسافرت موقتى به همدان دارند و مرا هم مايل شدند براى مصاحبت همراه ببرند . ارباب بيرون تشريف آوردند . فرمودند براى اختلافى كه در سر آب كوريجان با مهاجرانيها واقع شده و اعتراضى كه مالكين حاتمآباد براى چمن آنجا دادهاند و بعضى اختلافات ديگر من بايد همدان رفته و شما هم همراه باشيد .
به اتفاق آقايان منزل حضرتوالا شاهزاده عميد الدوله كه در شاهآباد واقع است رفتيم . تا امروز هواى طهران به واسطهء بارندگى و نسيم مغربى خنك بود . هيچ مشابهت به سال گذشته - كه ارباب من در اين موقع مبتلاى نقرس بود و توى اطاقهاى حياط
هامش
( 1 ) - مقصود مرتضى علوى پسر سيد محمد صراف و برادر بزرگ علوى است كه مرام كمونيستى داشت و در آلمان و روسيه اقداماتى عليه رضا شاه مىكرده است . عاقبت به روسيه رفت و در آنجا مرحوم شد . ( ا . ا . )
( 2 ) - اين قسمت خط عين السلطنه نيست . نوشتهء محمد حسين ميرزا ملكآراست و قسمتى هم نوشتهء برادرانم عباس ميرزا و بهمن ميرزا است . ( مسعود سالور )