تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 5914

مساهمون:

ص٥٩١٤

اطلاعات او دربارهء كودتا

مىگفت در طهران از همان ايام كه شما بوديد كميته‌ها و مركزهاى انقلاب بر له و عليه انگليس و مجلس شوراى ملى و شاه منعقد شده بود . مهمات زياد ، ترورهاى فراوان در هركميته مركزيت يافته بود و اگر اين قزاق نرسيده بود يا اين كودتا نشده بود يك خونريزى و يك غارت و چپاولى در طهران روى مىداد نظير رشت و شهرهاى روسيه و آن‌وقت تمام ايران برهم مىخورد . اما كميتهء سيد ضياء الدين از هشت ماه قبل با جمعى مشغول عمليات بودند كه بلكه خاتمه به اين‌روزگار سياه ايران بدهند .

كميتهء چهار نفرى براى كودتا

اركان عمدهء اين كميته چهارنفر بودند : سيد ضياء ، ماژر مسعود خان ، سلطان كاظم خان و يك نفر ديگر ( كه از قرار فهم خودم و گفتهء سردار اكرم كلنل اسمايث كه رأس و رئيس آنها بود . ) و بعد هم رضا خان سرتيپ قزاقخانه .

بىخبرى طهران

در طهران هيچ‌كس نمىدانست قزاق از قزوين حركت كرده . تلگراف و تلفن نبود . آنچه هم مسافر بود توقيف شده بود ( به گفتهء حسام همايون سفارت انگليس هم نمىدانست . يك نفر ماژر انگليسى را كه گرفته بودند قول داد اظهار ندارد و مرخص شد . او آمده به سفارت گفت . سفير به شاه اطلاع داد ( شايد اين هم توريه و ساختگى بود ) . شاه و هيئت وزرا به دست‌وپا افتادند كه چه خبر است و فورا امر به تجهيز ژاندارم و آژان و غيره شد . سردار همايون با اتومبيل جلو رفت و دستگير شد . شهاب الدوله را شاه فرستاد دستگير شد جواب نيامد . شاه و هيئت وزرا تصور كردند قزاق هم عنوان بولشويكى را نموده براى غارت و چپاول و بعضى تغييرات حركت كرده ( از قرار گفتهء سردار اكرم اختيارات به اميرنظام برادرش وزير جنگ داده شده بود و او همه قشون را حاضر كرد . ليكن به آنها گفت تا از طرف قزاق به شما حمله نشود دست در نياوريد . من نمىدانم اين حكم از كجا به اميرنظام صادر شده بود ! ) .

ترتيبها داده شده بود

شب وارد طهران شدند و قبلا تمام ترتيبها داده شده بود كه هردسته كجا را تصاحب كند . پس از پنج تير شليك توپ كه براى اخبار متفقين خود بود دستجاتى كه بايد
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 5914 | قهرمان ميرزا عين السلطنه