ستون ديگر شمارهء امروزى روزنامه شرح اعتبار جديد دولت انگليس كه براى هر هفته يك مليارد فرانك تخصيص داده شده بهطور مشروح مندرج است . براى اينكه درست تشخيص داده شود كه مليارد چيست و شامل چه مقدار عظيمى است شرح ذيل را به طور خلاصه از مجلهء « نوا » منطبعه پطروگراد اقتباس مىنمائيم . اگر فرض كنيم كه يك مليارد فرانك طلا را ذوب نموده و يك شمش عظيم يك پارچه درست كنند و زن آن بالغ بر سيصد و بيست و دو هزار و پانصد كيلوگرم ( معادل يك هزار و هفتاد و پنج خروار ايران ) و حجمش هفده متر مكعب مىشود . براى حمل اين مقدار طلا بيست و چهار واگون كه طول قطار آن چهارصد متر مىباشد لازم است و اگر بخواهيم اينبار سنگين را از زمين برداريم كمتر از شش هزار نفر آدم پرقوت از عهدهء حركت دادن آن بر نمىآيند .
اگر يك مليارد را از مسكوكات طلاى بيست فرانكى داشته باشيم و آنها را پهلوى هم [ بگذاريم ] در يك خط هزار و پنجاه كيلومترى ( قريب يكصد و شصت و پنج فرسنگ ) خواهد بود و براى طى اين مسافت با راهآهن سريع الحركه بيش از دو شبانهروز مدت لازم است و اگر اين سكههاى بيست فرانكى را روى هم بچينيم بلندى آن به ارتفاع سى و سه كيلومتر ( قدرى بيشتر از پنج فرسنگ و نيم ) مىرسد . اگر اين مقدار طلا را به نقره مبدل كنيم از آن نقره مىتوانيم كمربندى به قطر چهار ميليمتر از خط استوا به دور زمين بست .
دويست و پنجاه هزار كيسه كه در هريك از آنها هشتصد عدد سكه نقرهء پنج فرانكى باشد يك مليارد است . براى حمل آن مبلغ دويست و پنجاه هزار نفر حمال لازم است .
زيرا يك نفر بيش از يك كيسهء آن را نمىتواند بردارد . يك قطار راهآهن كه داراى هزار واگون و طول آن شش كيلومتر ( يك فرسنگ ) باشد براى حمل اين يك مليارد نقره لازم است . اگر يك مليارد فرانك را به برات بانك مبدل كنيم نبايد تصور كرد كه چيز كمى خواهد بود . هزار ورق برات يا اسكناس هزار فرنكى يك مليان است . بنابراين از يك مليان اسكناس هزار فرانكى يك كتاب بزرگ هزار ورقى تشكيل مىيابد كه ضخامت آن يازده سانتيمتر مىشود ( قدرى كوچكتر از دو گره ) و هزار عدد از اين كتابهاى يك مليانى كه معادل با يك مليارد است يك كتابخانهء بزرگى را تشكيل مىدهد . آرى مليارد يك چنين چيزى است و اينك اين مقدار پول فقط براى مخارج يك هفتهء انگلستان منظور مىشود . بايد ديد مخارج عموم متحاربين در اين مدت سى و يك ماه بچه مبلغ حيرتانگيز بالغ شده است .
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 4735
مساهمون: قهرمان ميرزا عين السلطنه
ص٤٧٣٥