يكشنبه 13 اسفند 1301 / 4 مارس 1923 / 16 رجب 1341
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
مجلس شوراى ملى امروز به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد . مهمترين دستور امروز بررسى برنامه دولت بود .
آيت اللّه سيد حسن مدرس در مخالفت با اين برنامه سخنرانى مفصلى كرد كه در طول جلسات سال 1301 سابقه نداشت .
متن كامل اين سخنان در منابع متعدد درج شده است .
[ تصوير ] آيت اللّه سيد حسن مدرس
مدرس در مخالفت با برنامه دولت گفت من به وظيفه نمايندگى خود عمل مىكنم ؛ مستوفى الممالك از اشخاص خوب و صالح است اما خوبى شخص غير از كاردان و سياستمدار بودن است . او ضمن تأييد نمايندگان فعلى گفت :
« ولى بنده در اين شهر شما و مملكت شما معتقد به سياست هيچ يك از رجال نيستم و هيچ رجلى را سراغ ندارم كه از خودم بالاتر باشد . » وى با اظهار اميدوارى كه اين بيان دليل بر جهل مركب نباشد ، ادامه داد برخى از دولتمردان مثل « شمشير برنده هستند براى موقعى ، بعضى هم شمشير مرصع هستند براى موقعى . » و با اين بيان مستوفى الممالك را شمشير زينتى دانست و سپس مواد برنامه را نقد كرد و آنها را مسائل كلى برشمرد كه امكان سنجش آنها وجود ندارد . مدرس يكيك مواد برنامه را كه كدام عملى است و كدام غيرعملى ياد نمود و آرزو كرد موضوع سربازگيرى عملى شود چرا كه « حفظ حدود و ثغور ممالك اسلامى وظيفه هر شخص مسلمان است و تمام دنيا از ما گرفتهاند و حالا ما در دنبال همه ماندهايم ؛ و اول روز سعادت مملكت روزى خواهد بود كه دست به اين كار زده شود و من اميدوارم كه به همت نمايندگان محترم ، دولت حاليه و آقاى وزير جنگ حاليه اين قدم برداشته شود . » 1
* نارضايتى امير لشكر غرب از برخورد امير لشكر شمال غرب
احمد خان اميراحمدى امير لشكر غرب از اينكه پس از گذشت شش ماه مذاكره و دو ماه توقف در تهران هنوز هم امير لشكر شمال غرب مايل است به خواسته خود عمل كند ، ابراز تأسف كرد و يادآور شد كه او به جاى فرستادن توپهاى روسى كوهستانى ، دو عراده توپ شنيدر فرانسوى فرستاده كه فشنگ آن در ايران وجود ندارد . غير از اين دو عراده توپ صحرايى هم كه در زنجان بايد تحويل ما مىدادند فقط چهار گلوله دارد . وى در ادامه اين گلايه به وزير جنگ نوشت كه نمىتوانم باور كنم به انجام و سرعت جريان امورات نظامى غرب علاقهمند نيستيد ، از طرفى سر از اين اشكالتراشيها درنمىآورم . او در پايان اين تلگرام خواست توپها را به