كرد . ازاينرو موضوع به رياست وزراء انعكاس يافت تا پس از كسب تكليف ، اقدام شود . 7
* ترغيب تجارتخانه روسى به فروش نفت در رشت
وزارت امور خارجه امروز در تلگرام رمز به كارگزارى رشت فرستاد نوشت كه « تجارتخانه روسى از فروش نفت در آنجا امتناع [ مىكند و ] به اين واسطه قيمت ترقى [ كرده و ] باعث زحمت اهالى . . . شده [ است ] با قونسول مذاكره نماييد به طورى كه در مازندران فروش آن را آزاد گذاردهاند ، در گيلان هم آزاد نمايند . » 8 ( ر . ك : 21 بهمن )
* ادامه تحصن در شيراز
تجار و علمايى كه به دليل گرفتن عوارض راه شيراز به كازرون در شهر تحصن كرده بودند ، پس از مخابره تلگرام حضورى با نمايندگان فارس در مجلس شوراى ملى بنا شد پس از تشكيل كابينه موضوع رسيدگى و اعلام شود ، اما متحصنين تأكيد داشتند تا تصميم جديد مبناى عوارض بايد همان قيمتهاى سابق باشد نه بهاى جديد . متحصنين گفتند همان اجحافات فراوانى كه سالهاست در راه شيراز - بوشهر مطالبه مىكنند ما را بس است . تحصن ادامه دارد . 9
* جمعآورى فقرا و مساكين در تبريز
بنابر گزارش حاكم نظامى آذربايجان پس از تشكيل كميسيونى براى تهيه آسايش و جمعآورى فقرا در تبريز ، بودجهاى بين رؤساى دواير دولتى تقسيم شد و از اين طريق تهىدستان از سطح خيابانها و معابر عمومى جمع شده ، در محل مخصوصى اسكان داده شدند . تا آخر فروردين سال آينده كه سرما فروكش مىكند آنها تحت حمايت خواهند بود . 10
* ادامه هرجومرج در استرآباد
هرجومرج و ناامنى همچنان در استرآباد ادامه دارد . از نظر ناظران محلى اين وضعيت نتيجه بىكفايتى حاكم نظامى است .
روزى نيست كه اموال كسى به سرقت نرود و ناله رعايا شنيده نشود . « كسى نيست كه احقاق حق بنمايد . » مسئولان نيز در كار تحكيم موقعيت خود هستند . 11
هامش
( 1 ) . روزنامه اتحاد ، شم 297 ، صص 1 و 2 .
( 2 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 5 - 17 - 35 - 1301 .
( 3 ) . روزنامه اتحاد ، شم 298 ، صص 1 و 2 .
( 4 ) . ابو الحسن خان پورزند فرزند صمصام السلطان در سال 1267 ش در تهران متولد شد . پس از طى دوره تحصيلات مقدماتى در مدرسه صاحبمنصبان ژاندارمرى داخل شد و بعد از پايان دوره مدرسه با درجه افسرى وارد خدمت ژاندارمرى گرديد . او در واحدهاى مختلف بهعنوان فرمانده دسته و گروهان خدمت نمود و در جريان جنگ جهانى اول كه موضوع مهاجرت پيش آمد و دولت موقت ايران در كرمانشاه به رياست نظام السلطنه ما فى تشكيل گرديد ، ابو الحسن خان با گردان خود به سمت قم حركت كرده و با استقرار در شورآباد با نيروى قزاق روس به جنگ پرداخت . ابو الحسن خان در سال 1300 ش پس از انحلال ژاندارمرى و ادغام آن در ارتش با درجه سرهنگى وارد قشون شد و به فرماندهى يك قسمت از نيروهاى اعزامى به آذربايجان منصوب گرديد . او مدتى رئيس قشون اردبيل بود و در جنگ با سيميتقو و فتح قلعه چهريق فرمانده واحد نظامى در شرفخانه بود . وى در سال 1302 درجه سرتيپى گرفت و فرمانده تيپ لرستان شد . در سال 1303 در سفر جنگى سردار سپه به خوزستان ، ابو الحسن خان با تيپ خود براى جلوگيرى از الحاق احتمالى والى پشتكوه به شيخ خزعل ، به آن سامان اعزام شد و در 1307 ش در ابتداى شروع شورش عشاير فارس ، فرمانده تيپ مستقل فارس گرديد .
وى در چند مرحله با عشاير به جنگ پرداخت ولى بهطور ناگهانى سمتش تغيير يافته ، سرتيپ شاهبختى جاى او را گرفت . آنگاه فرماندار نظامى لارستان و خمسه گرديد . در اين مأموريت نيز ديرى نپاييد تا اينكه در سال 1311 حكمران لرستان شد . تا سال 1320 مأموريتهاى نظامى او بيشتر در غرب كشور بود . او مدتى فرمانده لشكر آذربايجان گرديد .
پورزند سپس رياست دادرسى ارتش ، رياست قورخانه و رياست اداره اصلاح نژاد اسب را برعهده گرفت . وى در سال 1322 به درجه سرلشكرى نايل آمد و در هفتم شهريور همان سال از سوى متفقين به جرم طرفدارى از آلمانها دستگير و در اراك زندانى شد و مدت يك سال حبس كشيد . پس از آزادى ، در سال 1324 با تسليم لشكر آذربايجان به پيشهورى و توقيف سرتيپ درخشانى ، وى فرمانده لشكر آذربايجان شد و با چند واحد به سمت تبريز حركت نمود . او در شريفآباد قزوين در مواجهه با قواى روسيه و توقف حركت لشكر ، وارد مذاكره با شورويها شد و چون توفيقى به دست نياورد به تهران بازگشت و جاى خود را به سرتيپ شعرى داد . سرلشكر ابو الحسن خان پورزند در ارديبهشت 1326 وفات يافت . ( اطلاعات ، « درگذشت يك فرزند رشيد ايران » ، ص 6 ؛ عاقلى ، شرح حال رجال سياسى و . . . ، ج 1 ، صص 381 - 380 ) .
( 5 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 11 ، صص 15 و 16 .
( 6 ) . همان ، پ 19 ، ص 19 .
( 7 ) . همان ، پ 3 ، ص 20 .
( 8 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 4 - 4 - 49 - 1301 .
( 9 ) . روزنامه ايران ، شم 1320 ، ص 2 .
( 10 ) . همانجا .
( 11 ) . مقصودلو ، مخابرات استرآباد . . . ، ج 2 ، ص 853 .