[ تصوير ] عزيز اللّه ضرغامى
* افتتاح تلگرافخانه قصرشيرين
بنابر اطلاعيهاى كه وزارت پست و تلگراف در جرايد به چاپ رساند ، امروز تلگرافخانه قصر شيرين افتتاح شد و آماده ارائه خدمت عمومى است . 9
* اظهار آمادگى براى فتح بلوچستان
بنابه آنچه كه امير لشكر جنوب محمود آيرم امروز از قول رئيس قشون كرمان به وزارت جنگ نوشت « شاه جهان خان بلوچ يك سال از طرف بعضى خوانين بلوچ به كرمان آمده ، اظهار مىدارد عدهاى از خوانين بلوچستان حاضرند كه در تسخير و فتح بلوچستان با قواى دولتى مساعدت نمايند و اطلاعات كاملى از آن صفحه دارد . چنانچه وجودش در اصفهان يا مركز لازم باشد ممكن است با مخارج دولتى او را حركت دهم . » 10
* لزوم حضور شركتهاى انگليسى در شمال ايران
كرزن وزير امور خارجه انگليس در تلگرامى كه امروز به سرپرسى لورن وزير مختار دولت انگليس در تهران فرستاد بر ضرورت حضور شركتهاى تجارى انگليس در شمال ايران تأكيد كرد تا در غيبت روسها با گرفتن امتيازاتى بتوان جاى پاى انگليس را در اين ناحيه محكم كرد . 11
* نامهاى از بحرين به مجلس شوراى ملى و تقاضاى وكيل براى مجلس پنجم
نامهاى با بيش از چهل امضاء « ايرانى ايراندوست باغيرت ساكن بحرين . . . [ كه ] سى و پنج نفر از آنها از اشخاص معروف و محترم اين شهر شهير و اين معدن مرواريد » هستند امروز به رئيس مجلس شوراى ملى فرستاده شد . در اين نامه آمده بود كه ما امضاءكنندگان « به نام ايرانيت خود » خواستار بازگشت نفوذ از كفرفته « ممالك محروسه » به اين ناحيه هستيم . آنها نوشتند : « عربهاى اينجا در صد [ نفر ] نود و شش اثنى عشرى و ايرانيان مقيم و ساكن اين [ صفحه ] نيز در صد نفر هشتاد و شش شيعى مذهب مىباشند . بدين واسطه استدعاى وكيل اثنى عشرى شد و چنانچه قانون ايران به ما اجازه تعيين وكيل مخصوص ندهد اجازه به ما بدهند كه وكلاى محترم بنادر جنوب وكالت از بحرين نيز داشته باشند . » 12
هامش
( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1295 ، صص 1 و 2 .
( 2 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 10 ، ص 93 .
( 3 ) . همان ، پ 10 ، ص 92 . چند روز بعد روزنامه ايران نوشت كه شاهزاده محمد حسين ميرزا از رياست نظميه بر كنار و آجودان على اصغر خان به رياست نظميه منصوب شد ( روزنامه ايران ، شم 1305 ، ص 2 ) .
( 4 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 13 - 12 - 49 - 1301 ؛ اين درخواست در پى گزارش رئيس قسمت مستقل گيلان به كارگزارى رشت صورت گرفت ( همان ، 7 - 33 - 2 - 1301 ) .
( 5 ) . همان ، 19 - 23 - 32 - 1301 .
( 6 ) . روزنامه عصر آزادى به وسيله جواد آزادى معروف به مديرزاده فرزند شيخ محمد حسين حيات ، روزنامهنگار دوره مشروطيت در تيرماه 1299 بدون امتياز رسمى در شيراز چاپ و منتشر شد . نحوهء نشرش در ابتدا هفتگى و سپس روزانه بود . بعد از مدتى روزنامه به علت عدم صدور امتياز رسمى توقيف گرديد . محمد تقى گلستان صاحب امتياز روزنامه گلستان در آبان 1299 رفع توقيف روزنامه و ارسال امتياز رسمى را از وزارت معارف و اوقاف درخواست كرد . روزنامه به هرترتيب چندماهى چاپ شد . اما در آبان 1301 از طرف رياست وزرا به همراه روزنامههاى عدالت و استخر تذكر گرفت . و در نهايت با ورود « چيك » كنسول انگليس به شيراز كه اعتراض شديد روزنامههاى فارس را در پى داشت با شكايت نامبرده به تهران ، رئيس اداره معارف فارس كه به دنبال بهانه بود از وزارت معارف دستور تعطيلى روزنامه را درخواست كرد .
با انتخاب جواد آزادى به نمايندگى نهمين دوره مجلس شوراى ملى از حوزه انتخابيه لار ، روزنامه با صاحبامتيازى او و مديرمسئولى و نگارندگى فضل اللّه شرقى در شيراز منتشر شد ؛ در 5 آبان 1317 على اكبر بصيرى بهعنوان سردبير عصر آزادى معرفى گرديد . شماره اول ، سال بيستم عصر آزادى كه داراى شماره مسلسل 1937 مىباشد در چهار صفحه در تاريخ يكشنبه سوم تير 1318 / 7 جمادى الاول 1358 توزيع شده است . اين روزنامه حدود 20 سال دوام آورده و حدود دو هزار شماره از آن چاپ و منتشر شد . ( صدر هاشمى ، تاريخ جرايد و محلات ايران ، ج 4 ، صص 23 - 21 ؛ رومى ، تاريخ مطبوعات فارس : قاجاريه ، صص 97 - 94 ) .
( 7 ) . رومى ، اسناد و گزارشهاى گروهها . . . ، صص 94 و 95 .
( 8 ) . يكرنگيان ، سيرى در تاريخ ارتش ايران . . . ، ص 233 .
( 9 ) . روزنامه ايران ، شم 1299 ، ص 1 .
( 10 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 10 ، ص 99 .
( 11 ) .FO E 224 / 224 / 34 .( 12 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 130 - 4 - 51 - 1302 .