تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى ) — صفحة 596

مساهمون:

ص٥٩٦
انگلستان و خدماتى كه به نفع انگلستان انجام داده بود به او لقب شواليه داد . ) شش سال پس از ورود اردشير جى به ايران با تأسيس مدرسه علوم سياسى وى جزؤ مدرسين آن مدرسه شد . او در 1322 ق / 1904 م در انجمن سرى تهران عضويت داشت . در 1324 - 1325 ق با تشكيل لژ بيدارى ايران وى از اعضاى اصلى آن به حساب آمد و خبرنگار روزنامه تايمز لندن در ايران بود . وى به جهت صميميتش با محمد حسين فروغى در دوره پيش از مشروطه در روزنامه تربيت با وى همكارى نمود و در روزنامه پرورش به مديريت سيد محمد على پرورش نيز همكارى داشت . اردشير جى در تحصن مشروطه‌خواهان در سفارت بريتانيا نقش داشت و در نخستين جشن مشروطه به عنوان رئيس انجمن زرتشتيان در آن شركت كرد . در دوره پرتلاطم مشروطه وى به دليل دوستى و صميميتش با رجال معروف انگليسى چون پرسى سايكس ، دنيس راس و لرد لينگتن به يكى از شخصيتهاى شاخص اين دوره مبدل گرديد . [ تصوير ] اردشير جى در 1917 م با پيروزى انقلاب روسيه و خروج اين كشور از صحنه سياست كه راه براى نفوذ همه‌جانبه انگلستان باز شد همزمان اردشير جى در اكتبر همان سال با رضا خان آشنايى يافت و طى ملاقاتى ، با بيان اجمالى اوضاع و احوال ناشى از جنگ جهانى و حساسيت قواى قزاق ، وى را تحت تأثير خود قرار داد . او رضا خان را به آيرونسايد ( فرمانده كودتاى 3 اسفند 1299 ) معرفى كرد و پس از كودتاى 1299 ش و روى كار آمدن رضا خان وى همچنان در ايران به سر برد و با رجال سياسى ارتباط داشت . حسينقلى خان نواب از جمله دوستان نزديك وى در اين زمان بود . اردشير جى در 14 اسفند 1311 / 23 فوريه 1933 در تهران درگذشت . از او وصيت‌نامه‌اى به تاريخ نوامبر 1931 / آبان 1310 بر جاى مانده است ( آباديان ، « اردشير جى » ، صص 378 - 376 ) .
هامش
( 6 ) . روزنامه اتحاد ، شم 281 ، ص 2 .