راه آهن بودند ؛ اما به دليل نداشتن مجوز و امتياز اين كار توسط حكومت دزداب از اين عمليات جلوگيرى شد . 7
* اقدامات فرصتطلبانه رئيس نظميه اراك
بيست نفر از آژانهاى عراق ( اراك ) در نامهاى به روزنامه ايران نوشتند كه رئيس نظميه اين شهر تاكنون يك هزار تومان از زنان بدكار شهر پول گرفته و از اين نوع عوايد براى خود ممر درآمد ساخته است . او به جاى چهار ماه حقوق آژانها فقط ده تومان به آنها داده و تهديد كرده هركس حرفى بزند صد ضربه شلاق خواهد خورد . آژانها نوشتند كه بازرسى هم كه براى رسيدگى به كارهاى رئيس نظميه آمده بود ، سراغى از ما نگرفت . 8
* حاكم جديد ساوجبلاغ
روزنامه ايران در شماره امروز خود خبر از انتصاب شجاع نظام به حكومت بلوك ساوجبلاغ داد و نوشت كه او از كاركنان كارآزموده وزارت داخله بوده است . 9
* نشريه روژ كوردستان
امروز ششمين شماره روژ كردستان منتشر شد . اين نشريه كه در سليمانيه و با حمايت شيخ محمود منتشر مىشد ، مقالات متعددى در حقانيت استقلال كردستان به چاپ رسانيده بود ؛ و نيز مطالبى درباره ضرورت اتحاد كردهاى منطقه و تبديل شدن به يك ملت براى رهايى از تجاوزات ديگران . 10
[ تصوير ]
* كمك انگليس به بازماندگان امير اعظم
به دنبال كشته شدن سليمان خان امير اعظم حاكم سابق كلهر و تبعيد خانواده او به بين النهرين ، حيدر قلى نايب كنسول ايران در مندلى نوشت كه امروز كريم خان سردار نصرت و غلامرضا خان پسر امير اعظم از بغداد وارد مندلى شدند . او نوشت آنها در بغداد با نماينده عالى انگليس ديدار كردهاند و گويا « مقدارى وجه به حضرات براى مصارف داده شده و وعده قوى هم گرفتهاند كه احقاق حق و اصلاح كار و اموراتشان را هم به واسطه سفارت تهران با اولياى دولت عليه به عمل بياورند . » 11
* موفقيتهاى بانك شاهنشاهى
امروز سى و سومين جلسه عمومى بانك شاهنشاهى ايران به رياست « هيو بارنس » برپا شد . وى در اين جلسه سال مالى گذشته اين بانك را موفق ارزيابى كرد . وى با تمجيد از اقدامات رضا خان وزير جنگ در توسعه ارتش و آرامش حاكم بر كشور گفت كه همه شعب بانك در طى سال گذشته فعال بودهاند و تعطيل نشدهاند . وى گفت مجموع واردات ايران 000 / 250 / 12 پوند بوده كه از اين مقدار 000 / 200 / 9 پوند سهم دولت انگليس است .
بارنس وجود راه آهن بلوچستان هند به سيستان ايران را پراهميت خواند كه موجب دوبرابر شدن تجارت ايران با هند شده است . به دليل همين رونق شعبهاى از بانك در دزداب افتتاح شده و به دليل اتصال سيستان به بم قرار است شعبهاى هم در شهر بم گشايش يابد . در ادامه وى از حضور مستشاران مالى امريكايى در ايران ابراز رضايت كرد و سپردههاى بانك شاهنشاهى را 064 / 996 / 3 پوند اعلام كرد . اين سپردهها در سال قبل 374 / 805 / 2 پوند بوده است . 12
هامش
( 1 ) . در 1298 ش پس از آنكه آدلف پرنى ( مستشار حقوقى و مشاور عالى قضايى دولت ايران - از 1298 تا 1304 ش ) مدرسه عالى حقوق را در تهران بنياد نهاد و به فرانسه بازگشت عدهاى از معلمين حقوق را از فرانسه به تهران فراخواند كه مسيو مرل هم در دسته همين معلمان به ايران آمده ، تدريس يكى از گرايشهاى حقوق در آن مدرسه را به عهده گرفت . ( گلشائيان ، خاطرات من يا مجموعه گذشتهها و انديشهها ، ج 1 ، ص 44 ) .
( 2 ) . روزنامه ايران ، شم 1287 ، صص 1 و 2 ؛ در اين جلسه مدرس نظر منفى نسبت به استخدام استادان علم حقوق نداشت اما متذكر شد : « آقايان نمايندگان فرمايشاتى فرمودند كه همان عرايضى بود كه بنده منظورم بود و تكليفا عرض مىكنم كه شخص من بلد نيستم درسى كه آنها مىخوانند چه چيز است ، ليكن مىخواهم خودمان را معرفى كنيم كه هرچه علم در دنيا است ، ما طالب هستيم و همينطور كه دستور العمل ماست بايد علم را دريابيم ، از هرجا كه باشد ، لكن به قدر امكان و ضرورت . ولى اگر معلمى كه به زبان ايرانى تدريس كند بهتر و زودتر توسعه پيدا مىكند ، و عدهء شاگردان زيادتر مىشود ، لكن اگر به زبان خارجه بگويند اينطور توسعه پيدا نمىكند ، چند سال بگذرد آيا ده نفر ياد بگيرند يا مثل اين دو سه سال هيچ ياد نگيرند ، جمع اين دو مطلب همانطور است كه آقاى زنجانى اظهار كردند كه به قدر ضرورت يكى يا دو نفر كه خيلى مهارت داشته باشد اختيار كنيم و ما بقى را به عهده ايرانىها كه تحصيل كردهاند دولت واگذار كند كه خرجش هم زياد نشده باشد . و بنده كاملا عقيده دارم . حالا آقاى شيخ ابراهيم زنجانى فرمودند يك نفر بيشتر لازم نيست ، بنده عرض مىكنم اگر دولت زيادتر احتياج داشته باشد ممكن است دو نفر كه خيلى مهارت دارد استخدام كند و ما بقى را خود ايرانىها تدريس كنند تا انشاء اللّه الرحمن معلوم شود كه فايده دارد يا ندارد ، ديگر عرضى ندارم . » ( مدرس در پنج دوره تقنينيه ، ج 1 ، صص 373 و 374 ) .
( 3 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 11 ، ص 87 ؛ سالار مبشر 27 سال در اداره تلگرام كار مىكرد . او از استرآباد به گيلان منتقل شد و به گفته خودش نير السلطان حاكم گيلان و سعد الملك معاون او ، او را برنتافتند و براى آگاهى از اخبار ارسالى و رسيده يكى از همدستان خود را به رياست تلگرافخانه گيلان گماشتند . اما علت اصلى بركنارى از نظر سالار مبشر كشف « خيانت يك نفر تلگرافچى راجع به فروش مرموزات اداره قشونى به اجانب » بوده است ( همان ، پ 11 ، صص 88 و 89 ) .
( 4 ) . همان ، پ 11 ، ص 7 .
( 5 ) . سازمان اسناد ملى ايران ، سند شم 293004225 ، آرشيو 716 غ 2 ب آ ا ، شم ميكروفيلم 00300011 .
( 6 ) . روزنامه ايران ، شم 1286 ، ص 1 . اين احتمال وجود دارد كه ساعد الوزارهء اين خبر ، حسن خان ساعد الوزاره باشد كه جايگزين محمد ساعد الوزاره شده است .
( 7 ) . همان ، ص 2 .
( 8 ) . همانجا .
( 9 ) . همانجا .
( 10 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 3 ، صص 186 تا 192 .
( 11 ) . همان ، پ 20 ، ص 9 .
( 12 ) . روزنامه تايمز ، به تاريخ 29 دسامبر 1922 ، ص 17 .