شنبه 10 آذر 1301 / 2 دسامبر 1922 / 12 ربيع الثانى 1341
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
امروز پيش از ظهر مجلس شوراى ملى تشكيل جلسه داد و در ابتدا لايحه چگونگى تشكيل هيأت منصفه كه تحت عنوان « قانون موقتى هيأت منصفه » تنظيم شده بود مطرح شد . اين قانون از روز تصويب تا اول فروردين 1302 قابل اجرا بود .
مواد چهارگانه آن قرائت شد و نمايندگان پيرامون آن بحث و بررسى كردند و در نهايت تصويب شد . 1 در اين جلسه مدرس از نمايندگان خواست كه لايحه نفت مطرح شود و بيش از اين مذاكرات پيرامون آن به درازا نكشد . وى در بخشى از اين جلسه درباره لايحه امتياز كبريتسازى آذربايجان و درباره حقوق كارگران نظراتى داد كه به نوعى تشويق و ترغيب توليد ثروت ملى بود . « رعايت ضعفاى مملكت ما اين است كه املاكمان را آباد كنيم و كارخانه بسازيم تا آنها كار كنند . . . و عقيدهام اين است كه ما بايستى تحريض و ترغيب كنيم تا هر كس پول دارد به ربح ده دو و ده چهارصد ندهد و ببرد كارخانه بسازد تا هم خودش منفعت ببرد ، هم اهل ايران از پرتو آن منفعت ببرند . الآن در همين مملكت خبر دارم از يك دهى كه پانصد نفر جمعيت داشته ، سيصد نفر آن از خاك اصفهان حركت كردهاند و رفتهاند به سمت اهواز و در معدن نفت كار مىكنند و اغلب زن و بچههايشان نان ندارند و خودشان آواره ولايتها شدهاند . . . اگر كسى پول دارد بياورد كارخانه بسازد و از او هم ماليات گرفته نشود و مساعدتى هم بشود . مثلا اگر يك كارخانه كه مىخواهد بخرد دوازده هزار تومان دارد و دو هزار تومان كسر دارد ، دولت بايد دو هزار تومان ديگرش را اگر شده قرض هم بكند ، بكند و بدهد تا هم آن شخص فايده ببرد ، هم عملجات كار مىكنند و مزد مىگيرند و هم به جاهاى خارج و دوردست نمىروند . » 2
* آخرين اطلاعات از وضعيت سيميتقو
بنابر اطلاعاتى كه امير لشكر شمال غرب ، عبد اللّه طهماسبى به دست آورده ، اسماعيل آقا سيميتقو فعلا در « ديره » شش فرسخى اربيل است . او و دوازده نفر همراهش در آنجا هستند . گفتهها حاكى است كه او نتوانسته نظر انگلستان را براى كمك به سوى خود جلب كند . انگليس بيم دارد در صورت حمايت از سيميتقو موجب رنجش طوايفى ديگر از اكراد شود و آنها به طرف عثمانى ميل كنند . جايى كه سيميتقو متوقف است مرز بين عثمانى و انگليس ( عراق ) است و قوايى از دو طرف آنجا حضور ندارند . او با فروش « طلاآلات زنانه » روزگار مىگذراند . 3
* حركت موكب اعلى حضرت
صبح امروز كاروان احمد شاه از بوشهر به طرف شيراز حركت كرد . 4 او سر راه وارد برازجان خواهد شد .
* اطلاعيه مدرسه روسى انزلى
مدرسه روسى مستقر در انزلى امروز در اطلاعيهاى به اهالى شهر اعلام كرد كه از نيمه ماه دسامبر مدرسه بازخواهد شد .
« هيأت كاركنان مدرسه خواهش مىكند از آنهايى كه در موقع اعلان اول اسامى خود را ثبت نمودند در ابلاغ ثانوى هم تجديد نمايند . » 5
هامش
( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1269 ، صص 1 و 2 .
( 2 ) . مدرس در پنج دوره تقنينيه ، ج 1 ، صص 361 تا 363 .
( 3 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 4 ، صص 6 و 7 .
( 4 ) . روزنامه ايران ، شم 1269 ، ص 4 .
( 5 ) . اسنادى از مدارس ايرانى و . . . ، ص 185 .