خارجى دارد و اينك « سمت قونسولگرى هند را در ناصرى دارا » است و براساس اسنادى كه ارائه داده ، سابق بر اين نمايندگى كنسولگرى امپراتورى روسيه را داشته و صاحب دفتر و مهر و تابلو بود و چون مىگويد چهار هزار تومان طلب دارد از پس دادن مدارك خوددارى مىكند ، و تا سفارت اين بدهى را پرداخت نكند مهر و تابلو و ديگر مدارك را نخواهد داد . او تقاضا كرده كه سفارت روسيه شوروى او را به مقام سابق برقرار كند « ولى فعلا رسميت در آن خصوص نداشته ، عملياتى هم نمىنمايد . » 7
* عريضه بازرگانان مشهدسر
بيش از بيست تن از بازرگانان مشهدسر در نامهاى كه امروز به قوام السلطنه رياست وزراء نوشتند از انحصار دادوستد و واردات و صادرات اين منطقه كه در دست شركتهاى روسى قرار گرفته ، شكايت كردند . آنان با اشاره به تبليغاتى كه براى بازار مكاره بادكوبه شده بود و اقدامى كه تجار ايرانى در بردن كالاهاى خود به آن بازار كردند ، نوشتند كه همه اميدها نااميد شد . « در بادكوبه كسى صاحب يك منات مال خود نيست .
اشخاصى كه مال التجاره برده ، فروختهاند نمىتوانند وجهش را وارد ايران نمايند ؛ و نه در آنجا مال التجاره هست كه مبادله كنند . » دو شركت ونشترك و سانترسايوز همه چيز را در اختيار خود گرفتهاند و اخيرا تجارت نفت و پنبه را هم به انحصار خود درآوردهاند . در ادامه اين نامه به بالا رفتن تعرفههاى گمركى از طرف روسيه اشاره شده كه صرفه را از هر نوع كار بازرگانى گرفته است . « چند روزى است كه براى پنبه هفت مناط و يك عباسى ، برنج يك مناط و خشكبار را پوطى ده مناط طلا گمرك گذاشتهاند . . . تمام مقصودشان اين است كه تجار ايرانى به واسطه زيادتى گمرك نتوانند مال التجاره خود را وارد و خارج نمايند . » در پايان اين نامه آمده است كه « روسها . . . به هيچ معاهده و قانون و قرار اعتنا نداشته و احترام نمىگذارند . در روسيه هركس صبح زود از خواب بيدار مىشود يك قانون به عقيده خود وضع و اجرا مىكند . » 8
* حاكم جديد دزفول
آقا ميرزا احمد خان به سمت حاكم دزفول منصوب شد . او از كارمندان قديمى وزارت داخله است . 9
* ورود ميلسپو به بغداد
ميلسپو و همراهانش امروز وارد بغداد شدند . آنها يك شب در آن شهر توقف كرده ، راهى كرمانشاه خواهند شد . 10
* سردرگمى در بانك ايران
مرتضى ممتاز الملك رئيس بانك ايران در نامه مفصلى كه امروز به قوام السلطنه رئيس الوزراء نوشت از شرايط و نيازهايى كه مىتواند اين بانك را به نقطه مطلوبى برساند ، سخن گفت ، اما در ابتدا اين سئوال را مطرح كرد « كه آيا واقعا اولياى امور و دولت مايل بوده و پولتيك آنها اجازه مىدهد كه مؤسسه به اين اسم و رسم در مملكت وجود داشته باشد يا خير ؟ و اگر مايل باشند بايد معين فرمايند كه اولا با چه سرمايه و اعتبار و در تحت چه اصولى بايد اين بانك داير شود ؟ » از اين سئوال روشن مىشود كه پس از تحويل بانك استقراضى به ايران و ناميده شدن آن به نام بانك ايران ، اين مؤسسه مالى فقط درگير حل دعاوى ميان طلبكاران و بدهكاران خود است و مجالى براى كارهاى بانكى نداشته است . 11
* خبر تشكيل كابينه توسط شيخ محمود
شيخ محمود برزنجى كه توسط انگلستان به حكومت سليمانيه برگزيده شد كابينه تشكيل داده است . اين خبر را كارگزار كردستان به نقل از نشريه بانگ كردستان ، كه شيخ محمود در سليمانيه منتشر مىكند ، به مركز گزارش داد . وى پس از ياد اسامى اعضاى اين كابينه در انتها مىنويسد كه « پس از ملاحظه روزنامه ، نيات شيخ محمود معلوم مىشود . » 12 ( ر . ك : 4 آبان )
هامش
( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1254 ، صص 2 و 3 .
( 2 ) . همان ، ص 3 .
( 3 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 88 ، ص 2 .
( 4 ) .FO E 14487 / 285 / 34 .( 5 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 4 ، ص 38 .
( 6 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 31 - 54 - 2 / 45 - 1301 .
( 7 ) . همان ، 56 - 1 - 2 - 1301 .
( 8 ) . همان ، 15 - 31 - 35 - 1301 .
( 9 ) . روزنامه ايران ، شم 1254 ، ص 4 .
( 10 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 88 ، ص 2 .
( 11 ) . اسنادى از اختلافات و دعاوى . . . ، صص 32 تا 37 .
( 12 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 15 - 11 - 47 - 1301 .