* فرستادن اطلاعات مربوط به كشاورزى ايران به امريكا
به درخواست كتابخانه فلاحتى امريكا از واشنگتن و دستور وزارت امور خارجه صورتى از امور تجارى و كشاورزى ايران كه توسط وزارت فوائد عامه تهيه شده بود در قالب يك كتابچه تدوين و به امريكا فرستاده شد . سفارت ايران در واشنگتن اين كتابچه را تحويل كتابخانه ياد شده داده است . 4
* كارخانه كبريتسازى تبريز
به گزارش روزنامهء شفق سرخ كارخانه كبريتسازى تبريز با توليد روزانه پنجاه هزار قوطى كبريت « كه از هر جهت نمونه آنها نقصانى از كبريتهاى خارجى ندارد » كفايت از تأسيس كارخانههاى ديگر كبريتسازى در تبريز مىكند . اما قرار است براى توسعه اين نوع كارخانه پيشنهادهايى به مجلس شوراى ملى داده شود تا ساخت آن در ساير ولايات ايران نيز مدنظر قرار گيرد . 5
* آغاز برخوردهاى نظامى با نيروهاى سيميتقو
بنابر اطلاعات رسيده پيش قراولان اردوى نظامى آذربايجان در برخى از نقاط با قواى اكراد مصادف شده و زدوخوردى داشتهاند كه در مجموع پيشرفت و پيروزى از آن قواى دولتى بوده است . 6 منابع انگليسى هم اطلاعاتى در اينباره داشتند كه بيشتر مربوط به تحركات قواى دو طرف و اقدامات سياسى سيميتقو است . « جريان تمركز نيرو در جبهههاى غرب به منظور حمله به سميتكو همچنان ادامه دارد . نيروهاى كماليست كه در مرز ايران تمركز يافتهاند به سميتكو اطلاع دادهاند كه او نخست مىبايد تركهاى تحت امر خود را به مناطق تركنشين بازگرداند و تمام مهماتى را كه از منابع ترك به دست آورده است بازپس دهد . اطلاع يافتيم كه سميتكو اكثر رؤساى كرد را براى مشورت درباره اعزام سه ملا به موصل جهت جلب كمك انگليسها به نزد خود فراخوانده است . » 7
* پيروزيهاى تازه در منطقه زلّقىها
احمد خان امير احمدى اميرلشكر غرب امروز در گزارش كوتاهى به وزير جنگ نوشت كه قلعه « ايوز » نيز به تصرف درآمد . « پس از آن اردو براى قلعوقمع اشرار زلّقى حركت نموده ، سه آبادى و قلعه نيز از زلّقىها مفتوح ، اشرار با دادن تلفات عدهاى تسليم و عدهاى فرار مشغول استرداد اموال غارتى » هستيم . اردوى نظامى تلفاتى نداشته است . 8
* ضرب سكههاى تقلبى در روسيه
بنا برگزارش رسيده از مشهد در روسيه شوروى پول نقره تقلبى ضرب و به گميشتپه وارد مىكنند . اهالى اين منطقه نيز متوجه شده از دادوستد با آن پولها خوددارى مىكنند . اين پولها هر صد تومان ، هفتاد تومان معامله مىشود . 9
* ورود شاهسونهاى دستگير شده به قزوين
امروز شاهسونهاى شورشى دستگير شده به سركردگى فارس همايون در منطقه زنجان را وارد قزوين كردند . مقصد آنها پايتخت است . شاهسونهاى دستگير شده 54 نفر هستند .
جمعيت زيادى از روستاهاى اطراف براى تماشاى اين عده به شهر آمده بودند . 10 روزنامه اقدام ورود آنها را به قزوين ، ششم ذىحجه ياد كرده است . 11
* رفتار استقلالطلبانه شيخ خزعل
روزنامه المفيد عراق در شماره 91 امروز خبرى نقل كرد كه حكايت از رفتارهاى جدايىطلبانه حاكم خوزستان مىكرد .
خبر چنين بود كه پسر شيخ خزعل ( شيخ عبد الكريم ) كه حاكم هويزه هم هست با كمپانى نفت به رياست سرويلسن ( حاكم سابق عراق عرب ) يك قرارداد اقتصادى منعقد كرده است . اين موضوع از آنرو تقويت مىشود كه ميرزا محمد كارگزار كمپانى نفت جنوب به بصره آمده ، مشغول رسيدگى به كارهاى شيخ خزعل و رسيدگى به اموال اوست . 12 اين خبر چند روز بعد به ايران منعكس شد . ( ر . ك : 20 مرداد ) .
هامش
( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1190 ، صص 1 و 2 .
( 2 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 5 ، ص 9 .
( 3 ) . همان ، پ 5 ، ص 35 .
( 4 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 56 ، ص 3 .
( 5 ) . همانجا . اولين كارخانه كبريتسازى در ايران كارخانه توكلى است كه در 1297 ش با وسايل ساده در تبريز به توليد كبريت پرداخت و سپس با وارد كردن ماشينآلات جديد كارخانه به صورت جديد و با ظرفيت بيشتر ادامه كار داد . پس از آن كارخانه ممتاز در 1300 ش تأسيس يافت و سالها بعد نيز كارخانه كبريتسازى صدقيانى با انتقال از زنجان به تبريز ( از 1342 ش ) به توليد خود ادامه داد . چوب مورد احتياج اين كارخانهها از درخت تبريزى ( سپيدار ) به دست مىآيد كه در اكثر نقاط آذربايجان به ويژه در اطراف تبريز و نيمه غربى آذربايجان شرقى به فراوانى يافت مىشود . ( افشار سيستانى ، نگاهى به آذربايجان شرقى ، ج 2 ، صص 906 و 907 . )
( 6 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 56 ، ص 3 .
( 7 ) . جنبش ميرزا كوچك خان بنابر . . . ، صص 165 و 166 .
( 8 ) . اسناد نخستين سپهبد ايران . . . ، صص 6 و 7 .
( 9 ) . روزنامه اتحاد ، شم 216 ، ص 2 .
( 10 ) . همان ، شم 218 ، ص 1 .
( 11 ) . روزنامه اقدام ، شم 63 ، ص 2 .
( 12 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 32 - 3 - 52 - 1301 . اين خبر با واكنش مسئولان وزارت امور خارجه روبرو شد و دستور داده شد در صحت و سقم خبر تحقيق كنند و در صورت درست بودن از طريق نمايندگى ايران در لندن به دولت انگليس اعتراض شود .