جنوب ، محمود آيرم ، گفت « نايب سرهنگ حسين آقا [ نصيرى ] قابليت رياست قشون مزبور را ندارد و فورا مشار اليه را احضار نموده » فرد ديگرى در نظر گرفته شود . 2 رضا خان در تلگرام ديگرى به رئيس اركان حرب لشكر جنوب نوشت كه پس از رسيدن اين حكم « بايد به فوريت به محل مأموريت خود حركت نمايد . علت صدور حكم توقف آن قسمت شناختن رئيس آن بود . . . لزوما امر مىدهم يك نفر صاحبمنصب ديگرى را كه داراى جنبه سياسى و نظامى بوده و رشادت هم داشته باشد معرفى نماييد . . . خاتمتا تذكر مىدهم كه اين عده بايد مستقيما به محل مأموريت خود حركت كرده و در راه به هيچوجه نبايد توقف كنند . » 3 بههرحال پيك اعزامى براى توقف قوا در « قهوه رخ » به آنها مىرسد و دستور پيشين وزير جنگ را ابلاغ مىكند و در مكانى كه از لحاظ آذوقه نيز مناسب بوده متوقف مىشوند . 4 رئيس اركان حرب لشكر جنوب ، حيدر قلى خان ، ضمن گزارش اين جزئيات يادآور مىشود كه اعزام قوا به عربستان اثرات خوبى در سطح شهر گذاشته و غير از خوانين بختيارى كه از اين موضوع ناراحت هستند ، « نتايج مستحسنى در شهر و اطراف » ديده مىشود . 5
* دو تلگرام از وزارت داخله به حاكم بروجرد و لرستان
امروز در دو تلگرام جداگانه كه از وزارت داخله به عباس ميرزا سالار لشكر حاكم بروجرد و لرستان فرستاده شد درباره حاكمان چند شهر با او رايزنى گرديد . در يكى از آنها آمده بود كه بنابر مقتضيات محلى معاونت حكومت ملاير و تويسركان براى ميرزا احمد خان در نظر گرفته شده است . « در صورتى كه مايل است اطلاع دهيد كه حكم او صادر و ابلاغ شود . » و در ديگرى توصيه شده بود حاكم نهاوند فخر الممالك را جابهجا نكرده او را تشويق به ادامه خدمت كنيد . « در صورتى كه دلايل كافى در الزام تغيير حكومت ( نهاوند ) نباشد ، چنين اقدامى نفرماييد . » 6
هامش
( 1 ) . پهلوى ، يادداشتهاى سرى رضا شاه ، صص 89 و 90 .
( 2 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 6 ، ص 31 .
( 3 ) . همان ، پ 6 ، ص 33 . اينكه تعويض رئيس قواى اعزامى سرپوشى براى تنش پيش آمده ميان دولت و انگلستان و ايجاد فرصت براى تصميمگيرى جديد باشد ، دور از احتمال نيست . مضاف بر اينكه حسين نصيرى صاحبمنصب انتخاب شده ، بهترين فرد لشكر جنوب بود . ( ر . ك : 32 تير ) .
( 4 ) . همان ، پ 6 ، ص 46 .
( 5 ) . همان ، پ 6 ، ص 47 . بههرحال اين همه ماجرا نبود و گسيل حدود 200 نيرو به خوزستان باز هم دستخوش تصميمات ديگرى شد كه در خلال اخبار بعدى خواهد آمد .
( 6 ) . فرمانفرما ، گزيدهاى از مجموعه اسناد . . . ، ج 3 ، ص 1046 .