هدى عليهم السلام منعقد است و تا آخر ماه شوال ادامه خواهد داشت . » خبر ديگر از لنگرود اينكه ياور عباسقلى [ حسين قلى درست است ] خان از صاحبمنصبان وزارت جنگ به حكومت لنگرود و رودسر منصوب شد . 5
* درخواست سفارت امريكا براى گرفتن اطلاعات جمعيتى و جغرافيايى ايران
در نامهاى كه سفارت امريكا به وزارت امور خارجه ايران نوشت خبر داد كه دايره المعارفى بين المللى در امريكا تهيه مىشود كه نيازمند داشتن اطلاعاتى از مساحت و جمعيت ايالات و ولايات ايران است . وزارت امور خارجه هم موضوع را به وزارت داخله ارجاع داد و نوشت « هرگونه اطلاعاتى كه در اينگونه امور در آنجا موجود و تصور مىنمايند كه براى اين منظور مفيد خواهد بود به وزارت خارجه ارسال دارند كه به سفارت مشاراليها نوشته شود . » 6
* ماليات وسايل نقليه
طبق بخشنامهاى كه وزارت داخله به ايالات و ولايات صادر كرد دستور داد از آنجا كه اخذ عايدات نواقل به مأموران ماليات غيرمستقيم واگذار شده دواير ديگر در اين امر دخالت نكنند و « صورت جمع و خرج و محاسبات خود را به مأمورين مزبور تحويل دهند . » 7
* پىآمدهاى دستگيرى ظفرنظام
پس از دستگيرى ظفرنظام و رسيدن خبر آن به محل ، برادرش همايون با اتباع خود اسلحههاى ذخيره كرده را برداشته ، با خود به كوه بردهاند . گويا به كوههاى انجك و نزد پسران حاج شفيع رفتهاند . ظفرنظام در بند اداره اركان حرب است و براى بازجويى آماده مىشود . « ولى مايه تعجب ، وسايل شفاعتى است كه از طرف بعضى متنفذين برانگيخته شده و در صدد برائت او مىباشند . » 8 روزنامه شفق سرخ نام سپهسالار اعظم را به عنوان يكى از شفاعتكنندگان ظفرنظام ياد كرد . 9
* مصوبات اقتصادى دولت جديد
هيأت دولت امروز تشكيل كميسيونى به رياست وزير فوائد عامه را تصويب كرد كه موظف است علت كاهش صادرات ، چگونگى ترويج محصولات داخلى در خارج از كشور ، تسهيل وسايل حمل و نقل ، تشويق به استفاده از توليدات داخلى را بررسى كرده ، راهكار دهد . اين كميسيون با شركت معين التجار ، صديق حضرت ، كمال الوزاره ، امين الضرب ، منصور السلطنه ، ميرزا مجيد خان آهى ، عباسقلى آقا ، اويسى و مسيو ملينور تشكيل گرديد . 10
* ديدار با خوانين بختيارى
سرهنگ ساعد الدوله و سرهنگ سالارنظام امروز گزارش ديدار خود را با سران بختيارى براى رضا خان وزير جنگ فرستادند . آنها از اعتراض و شورش آشكار بختياريها خبر دادند و نوشتند : « در نتيجه مذاكرات تصميمى گرفته شد دست از حكومت كشيده بناى اغتشاش را دامن بزنند . به همين واسطه قواى نظامى را كه قدم به رشد گذارده ناتوان نمايند . » آنها يادآورى كردند كه انگليسها هم در اين سياست شركت دارند .
اين دو از دو ملاقات خصوصى خود با سردار اشجع و امير جنگ گفتند : « در ملاقات خصوصى ، سردار اشجع اظهار مىكرد كه دولت عوض همراهى با خوانين بختيارى كج رفتارى مىكند . سواد دولت را انگليسها براى ما فرستادند كه دستور داده شده كمپانى نفت جنوب صدى سه حق بختياريها را ندهند . امروز موقع نداشت كه اين معامله را با ما بكنند و بعد بنده را هم از حكومت منفصل نمايند . » اين گزارش اظهارات امير جنگ را چنين منعكس كرد : « مذاكره ما با انگليسها به واسطه نداشتن پول بود كه مىخواستيم از آنها قرض بگيريم . » وى اضافه كرد كه دست تحرك دولت انگليس در ميان سران بختيارى قويا كار مىكند ولى « به زودى مىتوان از رؤساى آنها را جلب كرده و از منافقت باطنى آنها استفاده نمود ، چنانچه شهاب السلطنه در خلوت » تلگراف وزير جنگ را به ساعد الدوله و سالارنظام نشان داد و گفت : « بنده براى خدمتگزارى حاضرم . فقط حضرت اشرف به من قول بدهند در موقع لزوم بنده را در مقابل خوانين ديگر ملاحظه و همراهى نمايند . » 11
* آغاز به كار مصدق السلطنه
مصدق السلطنه والى آذربايجان كه به واسطه كسالت و استعفا از اداره امور ولايتى كنار كشيده بود ، امروز شروع به كار كرد و گزارشهايى با امضاء او از آذربايجان به تهران فرستاده شد . 12
* تشكيل كانون ايران جوان
به نوشته روزنامه اتحاد امشب « كانون ايران جوان » اعلام موجوديت كرد . كسانى كه در اين كانون دور هم جمع شده بودند « توجه . . . به تمدن اروپايى از وجنات آنها تظاهر مىنمود . » 13
هامش
( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1158 ، ص 1 .
( 2 ) . همانجا .
( 3 ) . اسنادى از امتياز نفت . . . ، صص 123 و 124 .
( 4 ) . روزنامه ايران ، شم 1158 ، ص 3 .
( 5 ) . همان ، ص 4 .
( 6 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 37 ، ص 2 .
( 7 ) . همان ، ص 3 .
( 8 ) . همانجا .
( 9 ) . همان ، شم 38 ، ص 2 .
( 10 ) . روزنامه ايران ، شم 1161 ، ص 1 .
( 11 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 7 ، صص 17 و 18 .
( 12 ) . روزنامه ايران ، شم 1159 ، ص 2 .
( 13 ) . روزنامه اتحاد ، شم 186 ، ص 3 .