[ تصوير ] رجبعلى منصور
مجلس نيز در 28 دى 1314 تصميم به بركنارى وى گرفت . سپس وى بازداشت و محاكمه شد ، اما در دادگاه از اتهامات وارده تبرئه گرديد .
رجبعلى كه در اين اوان به على منصور شهرت داشت پس از آزادى به تفرش رفت و تا 1317 ش به كشاورزى پرداخت . در مرداد 1317 محمود جم وى را به كابينه خود دعوت كرد و وزارت صناعت ( پيشه و هنر ) را به عهده وى گذارد . پس از آن در كابينه متين دفترى هم وزير پيشه و هنر ماند تا آنكه به جاى متين دفترى مأمور تشكيل كابينه گرديد .
او كه بيشتر به بىطرفى و محافظهكارى مشهور بود نخستين كابينهاش را در 4 تير 1319 تشكيل داد . ضمن آنكه وزارت پيشه و هنر را نيز بر عهده داشت . دوران نخستوزيرى وى با جنگ جهانى دوم و پىآمدهاى آن همراه شد . منصور راه رهايى از مشكلات ناشى از جنگ را در طرفدارى از آلمان مىدانست . اما با شكست قواى آلمان ، به جهت قواى پيروز جنگ تغيير موضع داده و موافقت خود را با اخراج كارشناسان آلمانى از ايران اعلام كرد .
با ورود قواى متفقين به خاك ايران در شهريور 1320 رضا شاه براى جلوگيرى از هجوم نيروهاى اشغالگر و مذاكره با ايشان على منصور را بر كنار و محمد على فروغى را به جاى وى به نخستوزيرى منصوب كرد .
منصور نيز به استاندارى خراسان رفت . سه سال در آنجا ماند و در 1323 ش به تهران فراخوانده شد تا در 1326 ش به پيشنهاد ميرزا على آقا هيئت و اسد اللّه ممقانى به استاندارى آذربايجان منصوب گرديد . در اين زمان با تأسيس شعبههاى حزب دمكرات در ايران - كه قوام پايهگذار آن بود - مخالفت كرد .
على منصور پس از طى دوره استاندارى خود به تهران بازگشت و عضو شوراى عالى اقتصاد شد . چندى هم رئيس شوراى عالى برنامه كشور بود .
تا اينكه در فروردين 1329 بار ديگر به نخستوزيرى برگزيده شد . از جمله مسائل مهم اين دوره نخستوزيرى او لايحه الحاقى نفت « گس - گلشائيان » بود كه وى آن را در 28 خرداد 1329 براى تصويب به مجلس برد اما با مخالفت نمايندگان اقليت مجلس روبهرو شد . نمايندگان تصويب لايحه را برابر با تسليم كامل ايران به منافع خارجى دانستند ، بنابراين ضمن رد اين لايحه رأى به بركنارى نخستوزير دادند .
محمد رضا شاه نيز در پى اين نظر ، منصور را در 5 تير 1329 علىرغم تلاشهاى وى براى ابقاى خود بر كنار ساخت . پس از آن منصور به ايتاليا رفت و تا خرداد 1331 سفير ايران در رم شد . سپس در آبان 1332 به سفارت ايران در تركيه رفت كه علاوه بر آن سفارت ايران در يونان را نيز سرپرستى مىكرد . وى تا آبان 1336 در آنكارا بود . مدتى هم سفير سيار ايران در دول اروپايى شد . در آبان 1342 به عنوان نماينده دائمى ايران در دفتر سازمان ملل متحد به ژنو رفت و تا خرداد 1347 در آنجا اقامت گزيد . او فراماسون و عضو لژ بيدارى ايران بود . على منصور در 17 آذر 1351 درگذشت . ( مكى ، تاريخ بيست ساله ، ج 6 ، ص 274 ؛ زرگر ، تاريخ روابط سياسى ايران و . . . ، صص 441 - 415 ) .
هامش
( 8 ) . فرمانفرما ، گزيدهاى از مجموعه اسناد . . . ، صص 1020 تا 1024 .
( 9 ) . همان ، صص 1019 و 1020 .
( 10 ) . سيلاخور مخفف سيلابخور بزرگترين زمين هموار استان لرستان در غرب ايران است كه بيشترين مساحت شهرستانهاى بروجرد و دورود را دربرمىگيرد . بنابر آثار موجود ، اقوام مهاجم ، هجومهاى گستردهاى به اين ناحيه داشتهاند . سيلاخوريها در افواج نظامى سابق ايران و هنگام جنگ به تهور و جنگاورى مشهور بودهاند . سيلاخور به دو بخش سيلاخور بالا ( عليا ) و سيلاخور پايين ( سفلى ) تقسيم مىشود . سيلاخور بالا از جنوب ملاير و شرق نهاوند شروع شده تا حوالى بروجرد ادامه مىيابد و هماكنون مركز عمده آن شهر اشترينان است . سيلاخور پايين هم بخش اصلى دشت سيلاخور است كه از بروجرد شروع شده و در جهت جنوب شرقى تا دورود پيش مىررود . اين نواحى به دليل وجود آب فراوان ، خاك خوب و زمين هموار از كشاورزى پررونقى برخوردار بوده است .
دورود و چالان چولان از مناطق پرجمعيت سيلاخور است . در اواسط خرداد 1301 قواى نظامى غرب به فرماندهى اميراحمدى به اين ناحيه هجوم برد و پس از چند ماه زدوخورد آنجا را تسخير كرد .
( دايره المعارف فارسى ، ج 1 ، ص 1413 ؛ والىزاده معجزى ، تاريخ لرستان ، صص 61 - 31 ) .
( 11 ) . اسناد نخستين سپهبد ايران . . . ، ص 3 .
( 12 ) . فرمانفرما ، گزيدهاى از مجموعه اسناد . . . ، ج 3 ، صص 1026 و 1027 .
( 13 ) . جنبش ميرزا كوچك خان بنابر . . . ، ص 158 .
( 14 ) . همانجا .