تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 572

مساهمون:

ص٥٧٢
فاتح است دو روزه از راهى كه خود بختياريها فقط مىدانند كه بازفت ناميده مىشود به مال امير رفت . ولى در راه دزدهاى مسلح و جانورهاى درنده از قبيل شير و پلنگ و خرس و گراز فراوان است و نظر به اينكه در چهار فرسخى مال امير به رود كارون مىرسند و پل نيست از كلك كه با مشكهاى باد كرده و نى و ديفه ( كه علف باطلاق است ) درست كرده با كمال ترس و وحشت عبور مىكنند . ولى در تمام راه بازفت مزرعه‌ها و كشتزارها هست كه تخمى صد و الى صد و نيم عمل مىكند . از اردل تا مال امير راه بسيار باريك و سخت است . به طورىكه قاطر به سختى عبور مىكند . از اصفهان ( از راه موسى آباد ) تا شلمزار راه عراده‌رو مىباشد .

دزها

بختياريها در قلهء جبال صعب العبور مأمنى براى مواقع سخت خود و كسانشان ساخته‌اند كه آنها را « دز » مىنامند . دزهاى عمدهء بختياريها از قرار ذيل است : دز سياه كه معروف به دز اسد خان است و دز لاجورد . دز سياه كوهى است كه تقريبا يك فرسنگ ارتفاع دارد و بدوا به وسيلهء نردبان آهنى كه اخيرا از انگليسها خريدارى نموده‌اند بالا مىرود و بعد به راهى كه داراى پله‌هاى متعدد مىباشد رسيده و مجددا به نردبان آهنى مىرسند كه از آنجا به قراولخانه كه سر در دز ناميده مىشود مىرود . سطح دز تقريبا دو فرسنگ و داراى چشمه‌هاى متعدد و آب‌انبارهاى زياد است و همه قسم كشت و زرع در آن مىشود از قبيل گندم ، جو ، باقلا ، عدس ، خلر و غيره . چندين برج مربع كه از گچ و سنگ ساخته شده در اطراف آن بنا شده كه همواره بيست نفر از تفنگچيان خوانين در آنها ساكن [ اند ] و قراول مىدهند . در موقع جنگ تصرف اين دز بسيار مشكل و صعب مىباشد . ولى در يك فرسخى اين دز كوه كوچكى است كه تقريبا صد ذرع مرتفع‌تر از دز مذكور مىباشد و مىتوان توپهاى كوهستانى را به آنجا برد و برجهاى دز را با توپ منهدم نمود .

قلاع

معروفترين قلاع بختيارى عبارت از قلعه تل و قلعهء دختران مىباشد . قلعه تل از بناهاى محمد تقى خان بختيارى است . در روى تلى تقريبا به