است ، از تكاليف شخصى خود مىداند كه ساير ابناى جنس هركسى را كه استطاعت امداد اين جمع يا دخول به سلسلهء ايشان است اعلان نموده بهطرف اداى اين تكليف دعوت نمايد .
و بدين واسطه برخى از مطالب و قوانين خود را به هر زبانى ترجمه و به عرض اهالى هر ملكى مىرساند تا انسان دوستانى كه طينت مقدّسشان ترقى و پيشرفت عالم انسانيّت و مدنيت را طالب است خود را به اين سلسلهء جليله ملحق و به هر نوعى كه بتوانند دفع مكاره از ابناى وطن و نوع نمايند و به چند اعتبار اهالى ممالك محروسهء ايران را بر ساير ابناى نوع مقدّم شمرده است .
اولا اينكه در طىّ روزنامجات و غزتهها ملاحظه مىشود كه اين وقعهء هايله و بدبختى در درياى خزر در لنگرگاههاى ايران از نبودن پلهائى كه سفاين به كنار آمده بار تحويل داده و تحويل بگيرد و شدّت احتياج مردم به حملونقل امتعه به جانب كشتيها بازورق و لوتكهها بيشتر واقع و همه ساله مبالغ كلى بندگان خدا و رعاياى عزيز پادشاه دچار اين اجل ناگوار مىگردند كه خواندن شرح غرق شدن ايشان بر جميع ابناى نوع خاصّه اين دولتخواهان زياده از حد مؤثر است .
و ثانيا به اعتبار همسايگى و جار الجنبى .
و ثالثا به ملاحظهء اتحاد و يگانگىاى كه درين جزو زمان فيما بين دولتين بهيّتين ايران و روس ديده مىشود .
رابعا به اعتبار معروفيت جمهورى يعنى همين كومپانى در نظر بندگان اعليحضرت شاهنشاه دلآگاه ناصر الدين شاه خلد الله ملكه و سلطانه و متعنا به طول بقاه كه در سفر دويم بندگان آن آستان مبارك به اروپا اعضاى انجمن مسكو چگونگى انعقاد اين كومپانى را به عرض حجّاب فلك قباب آستان مبارك رسانيده و يك قطعه از نشانهاى خود را پيشكش حضور مبارك نموده و مبلغ ششصد منات از حضرت مقدس ملوكانه بهرهياب و مرخص گرديدند كه نام مبارك آن شاهنشاه دلآگاه را بطورى كه اسامى سلاطين اروپا هر كدامى كه مصدر لطفى و امدادى دربارهء اين كومپانى شدهاند در دفتر اعضا ثبت است در صدر اعضاى محترم ذواليد ثبت نمايند و تاكنون اين دولتخواهان به اعضائيت ذات اقدس سرفرازند و همواره اسم مبارك را سرسلسلهء اعضاى محترم ذواليد كه در لغت روس « پاچوتنى چلين » گفته مىشود مىنگارند .
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 383
مساهمون: ايرج افشار
ص٣٨٣