با ياد بابك افشار
يادداشت
اين رساله به خط نستعليق نوشته و به قطع رحلى كوچك ( با حاشيه در تمام صفحات ) در مسكو چاپ شده است ، در 45 صفحه با يك عكس ظل السلطان ) .
يك نسخه از آن را فرزند دلبند بابك افشار « * » موقعى كه كتابفروشى تاريخ داير بود به دست آورد و من از آن عكس تهيه كردم .
چون شناختن تاريخ خيرات براى ايرانيان در كشورهاى ديگر مبحثى دلكش از تاريخ اجتماعى ماست تجديد چاپ آن مفيد دانسته شد .
اين تأسيسزاده و زايدهء كومپانى روسى موسوم به « اوبشستوا اسپاسانيا پاكيبا يوشخ ناواداخ » است كه از سال 1872 به وجود آمده بود .
منظور آنها نجات دادن كشتيها و كسانى بوده است كه در درياى خزر به ورطهء غرق مىافتادهاند و يا در جنگها و اتفاقات ديگر ارضى و سماوى محتاج معالجه باشند و همين خيال هم براى ايران در نظر گرفته شده بود .
مترجم رساله ميرزا محمد جعفر محلاتى است كه در مسكو تدريس فارسى انجام مىداد . او برادر حاجى محمد على سياح بود و پدر دكتر فاطمه سياح بود .
هامش
( * ) دريغا كه در پانزدهم اسفند 1382 درگذشت . يادش هميشه با من خواهد بود .