تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 536

مساهمون:

ص٥٣٦

مقالهء سيّم از باب سيّم [ در بيان شغل مقربان بساط اقدس ]

در بيان شغل مقربان بساط اقدس كه در خدمت پادشاه معتبر ، و ايشان را « مقرب الخاقان » بدون عاليجاه مىنوشتند ، و از مجلس‌نشينان محفل بهشت آيين بودند ، سواى مقرب الخاقان ايشيك آقاسىباشى حرم ، و مقرب الخاقان مهردار مهر شرف نفاذ ، و مقرب الخاقان توشمال‌باشى كه از ايستادگان مجلس بهشت آيين بودند . و شغل مشار اليهم نيز ذكر شد . و اين مقاله محتوى بر يازده فصل است :

فصل اوّل در ذكر مقرب الخاقان ايشيك آقاسىباشى حرم محترم عليهء عاليه است .

هميشه اين خدمت با چوله بوده ، و ( به ) هركه پير و قديمى و به صفت صلاح و سداد آراسته بوده مرجوع مىفرموده‌اند . و شغل او اينكه نظم [ 36 ب ] و نسق درب حرم محترم به عهدهء او و توابين او بود . ( و ) شب و روز بايست در درب حرم در كشيكخانهء خود حاضر باشد . و شبهاى جمعه مرخص بود كه به خانهء خود رفته صبح معاودت كند . قاپوچيان و ايشيك آقاسيان حرم تابع و تابين او بودند و به نوبه به كشيك درب حرم حاضر مىگرديدند . و در اسفارى كه حرم همراه بود مشار اليه و توابين او به اتفاق ايشيك آقاسىباشى ديوان در عرض راه به ( خدمات ) قورق و غيره قيام مىنمودند . و آنچه به صيغهء پيشكش و نذورات به جهت پادشاه مىآوردند ، و آنچه ( به جهت ) اهل حرم به‌عنوان مبايعه معامله مىكردند روزنامهء درست داشته ضبط مىكرد . و تصديق خدمت و مواجب توابين مزبور با مشار اليه بود . و مبلغ چهارصد تومان مواجب و شش ماهه تيول داشت كه برآوردى كه شيصد و سيزده تومان و چهار هزار و شيصد و شصت و سه دينار مىشد .

فصل دوم در ذكر مقرب الخاقان خليفة الخلفاء است

كه در زمان نواب عليين آشيان شاه اسماعيل كه مرشد « طالبان » بوده چون مشاغل سلطنت مانع ارشاد [ 37 الف ] مريدان بوده ، خليفه تعيين فرموده بودند كه در
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 536 | ايرج افشار