يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ
« 1 » بدرستى كه ما بر شما محافظانى گماردهايم كه نويسندگانى گرامى هستند و هر چه را كه انجام مىدهيد ، مىنويسند )
و شايد هم منظور اين باشد كه جانهاى انسانها بعد از مردن نيز محفوظ است و با مردن نابود نمىشود ، بلكه روحشان باقى مىماند تا روزى كه خداى سبحان بدنها را دوباره زنده كند در آن روز جانها به بدنها بر مىگردد تا انسان طبق اعمالى كه انجام داده ، جزا داده شود ، چون اعمال او نيز در نزد خدا محفوظ است .
( 5 )
( فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ )
: ( پس بايد انسان بنگرد كه از چه چيز آفريده شده )
( 6 )
( خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ )
: ( از آبى جهنده آفريده شده )
( 7 )
( يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ )
: ( كه از بين استخوانهاى پشت و استخوانهاى سينه بيرون مىآيد )
( 8 )
( إِنَّهُ عَلى رَجْعِهِ لَقادِرٌ )
: ( آن وقت مىفهمد كه خداى خالقش بر برگرداندن او نيز قادر است )
( 9 )
( يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ )
: ( در روزى كه نهفتههاى باطنى انسان آشكار مىشود )
( 10 )
( فَما لَهُ مِنْ قُوَّةٍ وَ لا ناصِرٍ )
: ( در آن روز نه خودش قدرت دفاعى دارد و نه ياورى خواهد داشت )
مىفرمايد : انسان بايد به اين بيانديشد كه از چه چيزى خلق شده و مبداء خلقت او چه بوده و اگر بيانديشد و بداند كه خدا او را از قطرهاى آب جهنده ايجاد كرده كه از ميان استخوانهاى پشت و استخوانهاى سينه بيرون مىآيد ، در اين صورت خواهد فهميد كه همان كسى كه آن آب بىارزش را توانسته به صورت انسان امروزى در آورد ، حتما خواهد توانست با قدرت كاملهء خود بعد از مردن ، دوباره او را زنده كند و اعاده نمايد ، چون قدرت بر هر چيز ، قدرت بر مثل آن نيز هست و حكم امثال در آنچه بر آنها جايز است يا جايز نيست ، يكسان است ، آنگاه مىفرمايد : بازگشت او در آن روزيست كه آنچه از عقايد و آثار اعمال ، كه انسانها پنهان كرده بودند ، مورد آزمايش و شناسايى
هامش
( 1 ) . سورهء انفطار ، آيه 12 .