بوسيلهء جوانهء گياهان مىشكافيم و سپس انواع دانهها مانند گندم و جو و . . . را از زمين بيرون مىآوريم و انواع انگور و سبزيجات مختلف و نيز درخت زيتون و درخت خرما و بوستانهاى محصور با درختان ستبر و عظيم و انواع ميوهها و مراتع و چراگاهها را پديد مىآوريم ، و همه اين روييدنيها براى آنست كه شما و چهارپايانتان را بهرهمند ساخته و اطعام كنيد و شما با آنها زندگيتان را تداوم بخشيد ، و پروردگارى كه شما را آفريده ، و امور شما را تدبير كرده و شما را روزى مىدهد ، مدبّر امر چهارپايانتان نيز هست ، اوست كه آنها را برايتان مسخّر كرده . ( 33 ) ( فَإِذا جاءَتِ الصَّاخَّةُ ) : ( وقتى آن صيحه شديد آسمانى بيايد ) ( 34 ) ( يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ ) : ( روزى كه هر كس از برادرش هم فرار مىكند ) ( 35 ) ( وَ أُمِّهِ وَ أَبِيهِ ) : ( و از مادر و پدرش ) ( 36 ) ( وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنِيهِ ) : ( و از همسر و فرزندانش ) ( 37 ) ( لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ ) : ( در آن روز هر كس آنقدر گرفتار است كه به فكر ديگرى نمىافتد ) در اينجا به سرانجام آن تدبير عام ربوبى اشاره مىكند كه امر قيامت است و انسانها در آن نشأت جزاى اعمال خود را دريافت مىكنند . مىفرمايد : وقتى كه صيحهء شديدى كه از شدّتش گوشها كر مىشود ، ( يعنى همان نفخهء صور ) فرا برسد ، در آن روز ، شدّت به قدرى است كه انسان اقربا و نزديكان خود را كه يك لحظه در دنيا طاعت فراقشان را نداشت و آنها را پشت و پناه خود مىدانست و در گرفتاريها به آنان پناه مىبرد ، فراموش مىكند و حتّى از آنها مىگريزد ، چون شدّت و گرفتارى آنچنان انسان را احاطه مىكند و هر فردى آنقدر گرفتارى دارد كه نمىتواند به چيز ديگرى بيانديشد ، بنابراين همين گرفتارى به خود و شدّت آن انسان را از انديشيدن به ديگران كفايت مىكند . ( 38 ) ( وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ ) : ( چهرههايى در آن روز نورانى هستند ) ( 39 ) ( ضاحِكَةٌ مُسْتَبْشِرَةٌ ) : ( خندان و مسرور )
ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ۴ — صفحه 724
پدیدآورندگان: فاطمه مشايخ
ص۷۲۴