( 4 )
( لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ )
: ( تا آنها را كه ايمان آورده و اعمال شايسته مىكنند پاداش دهد ، اينان آمرزش و رزقى نيكو و آبرومند دارند )
يعنى يكى از دو جهت و فلسفهء وجودى قيامت آن است كه خداى متعال افراد با ايمان و صالح را با بهشت و نعمات آن جزا دهد و آنان را به مقامى كه لايق و سزاوار آن هستند نايل كند ، و سپس در آيهء بعدى به شرح جهت و سبب ديگر وجود قيامت مىپردازد .
( 5 )
( وَ الَّذِينَ سَعَوْا فِي آياتِنا مُعاجِزِينَ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مِنْ رِجْزٍ أَلِيمٌ )
: ( و كسانى كه به قصد جلوگيرى از پيشرفت آيات ما تلاش مىكنند ، برايشان عذابى پليد و دردناك خواهد بود )
يعنى سبب و فلسفهء ديگر وجود قيامت آنست كه خداوند كسانى را كه نهايت سعى و تلاش خود را در راه غلبه بر خدا و آيات او انجام دادهاند به عذابى دردناك معذّب كند ( در واقع عمل زشت آنها مبدّل به عذابى دردناك مىشود ) .
( 6 )
( وَ يَرَى الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ هُوَ الْحَقَّ وَ يَهْدِي إِلى صِراطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ )
: ( و آنان كه به ايشان علم داده شده ، آنچه را كه از ناحيهء پروردگارت به تو نازل گرديده ، حق مىبينند ، حقّى كه به سوى راه خداوند غالب و ستوده راهنمايى مىكند )
يعنى دانشمندان و علمايى كه علم خداشناسى و آيات او به آنها افاضه شده است به ديدهء بصيرت ، مىبينند كه قرآن و قيامتى كه از آمدنش خبر مىدهد به حقّ است و مىبينند كه اين قرآن انسان را به سوى صراط خداوندى هدايت مىنمايد كه هرگز كسى بر او غلبه نمىكند و بواسطهء همه افعالش سزاوار حمد و ثناست و با اين دو صفت ( عزيز و حميد ) در واقع تعريضى بر عليه كفّارى به كار رفته كه مىخواهند چنين خداى عزيز و ستودهاى را به عجز و ستوه در آورند .
( 7 )
( وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلى رَجُلٍ يُنَبِّئُكُمْ إِذا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ إِنَّكُمْ لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ )
: ( و كسانى كه كفر ورزيدند ، گفتند : آيا مىخواهيد شما را به مردى رهنمون