جلسه منعقد مىشود ناطقين از رئيس افتخارى يا صدرنشين اجازه خواسته نطق ميكنند و چون مدت آنها تمام مىشود رئيس زنگ مىزند و ناچار هستند نطق خود را پايان دهند بعضى از دول نماينده رسمى بكنگره فرستادهاند از جمله دولت ايران هم ميرزا - غفار خان ترك مستشار سفارت لندن را معين نموده است كه در جلسات كنگره حاضر گردد در يكى از جلسات عمومى مشار اليه شرح مختصرى راجع بمجالس ملى در ميان ملل و حسن روابط آنها با يكديگر و تأثير آن حسن رابطه در حيات بين المللى ميخواند .
نگارنده ميبايد روز سيم در جلسه صبح يعنى جلسه پنجم صحبت بدارم و لكن پيشآمدى نوبت مرا بجلسه هفتم ميندازد و آن اين است كه يكى از خانمهاى معروف انگليسى كه رئيس صوفيه است و بهندوستان مسافرت كرده خود را شخص انسانيتطلب و خيرخواه نوع ميداند در اواسط جلسه پنجم بمجلس كنگره آمده بدون سابقه و بىآنكه عضو كنگره بوده باشد از رئيس اجازه نطق ميطلبد رئيس اجازه نميدهد خانم بر اصرار خود ميفزايد به حدى كه مستمعين از رئيس تقاضا ميكنند به او رخصت بدهد صحبت بدارد خانم مزبور بىرعايت انتظامات مجلس شروع بنطق كرده و با حرارت مفرطى سخن مىگويد و از اينجا شروع مىكند اى نمايندگان ملل مختلف عالم فريب ما انگليسيان را نخوريد كه ما خود را طرفدار عالم انسانيت معرفى ميكنيم برويد بهندوستان ببينيد ما انگليسيان تربيت شده با هنديان بيچاره چه معاملهئى ميكنيم كه كسى با حيوانات آن معامله را نميكند و در اين زمينه از عمليات دولت انگليس در خارج مملكت سخت انتقاد مينمايد شش دقيقه مىگذرد صداى زنك رئيس بلند است خانم اعتناء نميكند صداى زنك متصل و طولانى رئيس از يك طرف بگوشها ميرسد و صداى بلند و پرحرارت زن از طرف ديگر بالاخره از طرف مستمعين از رئيس بطور عموم تقاضا مىشود كه دست از زنك برداشته بگذارد خانم آزادانه نطق خود را بپايان برساند بيست دقيقه اين نطق طول ميكشد و از طرف شنوندگان زن و مرد صداى كفزدنهاى متوالى از شنيدن نطق او كه به ظاهر بيان حقايق است بلند مىباشد رئيس تاب تحمل نياورده از جاى برخاسته مىگويد پس بهتر آن است كه دو مجلس كنيم در يكى خانم صحبت بدارند و در مجلس ديگر ما كار كنگره را انجام بدهيم در اينحال خانم ساكت است زنى از
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 181
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص١٨١