به دست باطنيه ، و وفات ابو الحسن كرخى ، و انوشروان بن خالد اصفهانى وزير ، [ و خلافت مقتفى ] . « 1 »
533 : زلزلهء عظيمه در حيره و هلاك نفوس كثيره ، و انهزام اتسز خوارزمى در جنگ سنجر در هزار اسب ، و وفات محمود بن بورى ملك دمشق ، و پوشيدن بعض تجار ، كعبهء معظمه را به ثياب فاخره ، و تغافل كردن ملوك از تدارك آن به مشغلهء تدافع خصوم .
534 : استيلاى زنگى بر دمشق ، و انهزام امير تاشفين از عبد المؤمن در جنگ مغانه ، و وفات ابو اسحاق صفار از ائمهء حنفيه .
535 : محاصره كردن زنگى دمشق را ، و وفات ابو القاسم اصفهانى از حفاظ ، و رزين بن معاويهء عبدرى ، و خواجه يوسف همدانى ، و گرفتن عبد المؤمن حصار مراكش را بعد از محاصرهء يك سال .
و وفات شيخ الاسلام على اسبيجانى از كبار حنفيه .
536 : انهزام سنجر در جنگ عظيم گورخان و كفار اتراك در سمرقند ، « 2 » و وفات ابن بر جان افريقى ، « 3 » و محمد بن على مازرى شارح « مسلم » ، و شيخ الاسلام احمد جامى ، و حسام الشهيد عمر بن عبد العزيز بن مازه در سمرقند ، و استيلاى اتسز خوارزمى بر مرو .
537 : وفات ابو سعيد ميدانى صاحب « السامى » « 4 » ، و امام نجم الدين عمر بن محمد نسفى ، و انقراض دولت كاكويه در فارس ، و ظهور دولت اتابكان يزد از فروع آل بويه ، و بناى قلعهء عماديه به مباشرت عماد الدين زنگى ملك موصل . « 5 »
538 : استيلاى سنجر بر بلاد خوارزم ،
هامش
( 1 ) فقط در كت .
( 2 ) سنجر در سال 536 به دعوت و استدعاى محمود خاقان لشكرى گران به ماوراء النهر برد اما در محلى موسوم به قطوان از گورخان قراختائى شكست سختى خورد و منهزم شد ( دائرة المعارف فارسى ) .
( 3 ) كت : « ابن مرجان » .
( 4 ) ابو سعيد غلط و ابو الفضل درست است . فوت وى هم در 537 نيست بلكه در 518 درگذشت .
( 5 ) از مندرجات معجم البلدان برمىآيد كه عماد الدين زنگى قلعهء عماديه را بازسازى كرده نه اين كه آن را بنا نهاده باشد . عماديه قلعهاى است مستحكم و بزرگ از اعمال موصل كه در شمال آن قرار دارد . اين قلعه ابتدا از آن اكراد بود و به نام آشب خوانده مىشد ولى به سبب وسعت و بزرگى آن ، آن را ويران كردند و در سال 537 عماد الدين زنگى آن را تعمير كرد و به نام خود « عماديه » ناميد ( معجم البلدان ) .