ميرزا محمد حسين شهرستانى را ، كه اكفل اوان و اورع زمان است ، به زوجيّت برداشت و اين رسم مرغوب را در باب مواصلت ملوك با افاضل شهر و بلوك ، در روزگار يادگار گذاشت .
نوزدهم : حمامهء بام و الا مقام سلطنت با احتشام و همنام مام با احترام گوهر خانم از بطن صبيّهء مرحوم ميرزا محمد خان قاجار بيگلر بيگى دار الخلافهء طهران است و زوجهء محترمهء رستم خان ولد ابراهيم خان عمّزادهء شاهنشاه صاحبقران . مام خجسته فرجامش بعد از وضع حمل به دار باقى شتافت و برحسب امر خاقان با احترام از همنامى مام ، نامى تمام يافت . شوى پاكيزه رويش نيز هنگام جوانى در دار السلطنهء اصفهان بدرود سراى زندگانى كرد و از شعلهء آتش اين مصيبت ، دود از كانون دماغ شاهزادهء آزاده برآورد . شبها از فراق آن تازه گل گلستان جلالت چون عندليب آشفتهحال ، نوحهكنان و روزها از خيال آن بالندهء سرو جويبار اصالت چون قمريان شكسته بال كوكو [ 547 ] زنان .
مكتبى « 1 » :
ناليد چنانكه دلستانش * بشنيد از آن جهان فغانش
آن جوان ناكام را با مؤلّف كمال الفت در ميان بود و در تاريخ وفاتش قطعه [ اى ] در لباس تعزيت بيان نمود :
واى واى از فرط جور بىكينه بر روزگار * آهآه از دست ظلمِ نوجوانكُش آسمان
در جوانى دادن جان حسرتى باشد بزرگ * كس نداند زين مصيبت چيست احوال جوان
با عزيزان روزگار اندر قرار انتقام * با جوانان آسمان اندر مقام امتحان
حيف حيف از آن جوانىهاى رستم خان راد * آن نبيره عمّ داراى ملايك پاسبان
هامش
( 1 ) . مكتبى شيرازى از شعراى قرن نهم