خياطان و كفشدوزان و آهنگران و زيندوزان و تيرسازان ياد مىكند كه احتياجات ارتش را تأمين مىكردند . همچنين عدهاى نان و گوشت و ميوه و شراب سپاهيان را تأمين مىكردند . » « 1 »
عرض سپاه اوزون حسن
در رسالهاى كه جلال الدين محمد دوانى يكى از شخصيتهاى دربار اوزون حسن نوشته ، چنانكه بايد سازمان نظامى ايران در آن دوران توصيف نشده است ، بلكه نويسنده بيشتر سعى كرده با عبارتپردازى ، هنر ادبى خود را نشان دهد . آقاى ايرج افشار ، مصحح اين كتاب ، با استفاده از متن ، ترتيب عرض سپاه را در آن دوره چنين آورده است :
« روز اول 1 ) سادات ، علما ، ائمه اسلام . 2 ) خلفاى كبيريه و مرشديه ( مقصود متصوفهء معتقد به ابن خفيف شيرازى مشهور به شيخ كبير ، و شيخ ابو الحسن كازرونى مشهور به شيخ مرشد مىباشد . ) 3 ) درويشان احمدى .
روز دوم 1 ) ساغ ، ( جمعا 9150 نفر ، 2392 پوشندار + 3752 تركشبند + 3900 قلغچى ) و اسامى 6 نفر نويسنده . 2 ) سول ( جمعا 7370 نفر ، 5802 نفر نوكر + 1731 پوشندار + 1718 قلغچى + باقى تركشبند ) اسامى 7 نفر . 3 ) منقلاى ( جمعا 5662 نفر : 3946 نوكر + 932 پوشندار + 3014 تركشبند + 1716 . قلغچى ) اسامى 5 نفر . 4 ) ايناقان و خواص ( جمعا 6714 نفر : دليران جنگى 3716 ، از آن جمله 583 پوشنپوش ، 2928 تركشبند و 3098 قلغچى . . .
اسامى 10 نفر ذكر شده است . 5 ) 1 - صدر عاليقدر مولانا علاء الدين بيهقى با صد نفر تركشبند و صد نفر قلغچى .
2 - مولانا كمال الدين عبد الرزاق طبيب با پنجاه نفر تركشبند قلغچى .
3 - شاه عماد الدين سلمان ( وزير ) با 140 نفر تركشبند و قلغچى .
4 - خواجه كمال الدين على ( صاحب ديوان ) با 44 تركشبند و 58 قلغچى .
5 - خواجه معز الدين محمد فصيح با 68 تركشبند و 28 قلغچى .
6 - شاه شرف الدين محمود خان با 68 نفر و 50 تركشبند و 18 قلغچى .
7 - امير علاء الدين مظهر با 60 نفر و 20 تركشبند و 40 قلغچى .
8 - چلبى سيف الدين منتشا ، داروغهء كازرون با 240 نفر ، 38 نفر پوشنپوش و 40 تركشبند و 150 قلغچى .
9 - امير كمال الدين يحيى ( از صواحب ) با 48 نفر ، 26 تركشبند و 22 قلغچى .
10 - نويسندگان و اهل قلم 360 نفر .
6 ) نوكران خاصه ، جمعا 3230 نفر :
1 - يواشدار 810 نفر ، 2 - تركشبند ، 3 - يساولان 188 نفر ، 4 - بكاولان 244 نفر ، 5 - قوشچيان
هامش
( 1 ) . سفرنامهء ونيزيان ، پيشين ، ص 75 به بعد .