تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي ) — صفحة 439

مساهمون:

ص٤٣٩
در اواخر مارس 1914 هاردايال بوسيله مقامات امريكائى بخاطر نطق‌هائى كه در سال 1913 در اورگن
Oregon
و سانفرانسيسكو كرده بود توقيف شد سپس با پرداخت پنجهزار دولار جريمه بوسيله يكى از ميهن‌پرستان سيخ كه مريد فداكارش بود و تنها ذخيره زندگيش بشمار ميرفت آزاد گرديد و ليكن چون وضعش روشن نبود به اروپا فرار كرد و در مه 1914 به لوزان‌سويس
Lausanne
وارد شد از آن پس روزنامه گادر با زحمات مشترك پشاوارى و تارا كناداس ادامه پيدا كرد . در جنگ اول جهانى هاردايال به نقشه مشترك آلمان و ترك پيوست و در مبارزه سياسى آنها با حكومت انگليس در هند نيروى خود و هم مسلكانش را در اختيار آنها گذاشت و براى قيام مسلحانه در هند حزب او كوششهاى فراوانى نمود . پس از شكست آلمان به استكهلم وارد شد و در آنجا به سمت استاد زبانهاى هندى دانشگاه منصوب گرديد . چندى بعد در اثر اصرار سر فرانسيس يانگ هيمهند بلندن وارد شد در آنجا كتابهاى متعدد راجع بموضوعات مختلف تأليف نمود و سپس بامريكاى مركزى براى سياحت علمى مسافرت نمود و ظاهرا در سال 1940 در همانجا وفات يافت . لاج‌پاترائى
Lajpatrai
ميگفت بعقيده هاردايال « بمحض اينكه انگليس هندوستان را ترك نمايد كسى چون ابو الهول برخاسته يك دولت ملى برقرار خواهد ساخت و زمانه چنين شخصى را به وجود خواهد آورد » .

آلمان و تركيه :

از 1910 برلين مركز دشمنى با انگليس بود و در 1912 بركت اللّه در روزنامه خود از اتحاد اسلامى بحث كرد ، تحت عنوان « اتحاد مسيحيت بر عليه اسلام » چنين خاطرنشان ميسازد : « صلح و جنگ دنيا در حقيقت در يد قدرت ويلهلم امپراطور آلمان است . روسيه ، انگلستان ، فرانسه ، و ايتاليا زمين و آسمان را براى ايجاد اغتشاش و بلوا در قلمرو عثمانى بهم انداخته‌اند تا كشورهاى بالكان را در جنگ بر عليه تركيه وادارند و مردم جزيره كرت را تشويق مينمايند تا به يونان ملحق شود و راهى به طرف داردانل پيدا كنند ولى امپراطور آلمان تمام اين نقشه‌ها را نقش‌برآب نمود . اگر كنفرانسى از نيروهاى اروپا تشكيل گردد وظيفه مسلمين است تا باهم متحد شده جان‌بركف بدنبال خليفه خود قيام كنند و دوش‌بدوش آلمان بجنگند و سپس اضافه مىكند : تنها آلمان است كه مورد اعتماد دنيا مىباشد . » آلمانها نيز در جنگ با انگليس وضع و موقعيت هندوستان را بدون شك به حساب ميآوردند و اهميتى كه براى آن قائل بودند از كتاب برهاردى
Berhardi
تحت عنوان « آلمان و جنگ آينده » و از گزارش وليعهد آلمان در هندوستان و همچنين از سياحت ستوان فن شوينيز
Von Schweinitz
افسر گارد پياده پروس در راوالپيندى
Rawalpindi
و جلام
Jhelam
پيشاور
Peshawar
و خيبر
Khyber
پيداست . نخستين شخص از هنديان كه بنفع آلمانها در جنگ جهانى اول كار ميكرد چمپا كارامان پيلائى
Chempa Karaman Pillai
از اهل تراوانكور
Travancore
بود كه تحت سرپرستى و حمايت سر والتر راستر يكلند
Sir Walter Strickland
قرار گرفت . چمپا در سال 1915 حزب ملى هند را با تشريك مساعى ويرندرانات چاتوپوديا
Virendrananath Chattopodhya
و دكتر پراب‌هاكار
Dr . Prabhakar
و دكتر عبد الحافظ
Dr . Abdul Hafiz
در برلين تأسيس نمود . از ميان افراد برجسته انقلابى هند كه راه برلين را درپيش گرفتند لالا هاردايال ، تاراكنات‌داس ، محمد بركت إله
Muhammad Barakatullah
، بپندرنات دوت
Bhupender Nath Dutt
، آجيت سينگ
Ajit Singh
كنوار
Kunwar
، مهندرا پراتاپ
Mahendra Pratap
و هاريش چاندرا
Harish Chandra
را ميتوان نام برد . آلمانها از افراد فوق الذكر براى تبليغات ضد انگليسى و اقدام به كشتار در انگلستان و ساير كشورهاى متفق آن و از بين بردن خطوط مواصلاتى از طريق كانال سوئز و ايجاد دشمنى كشورهاى اسلامى آسياى غربى مخصوصا تركيه ، ايران و افغانستان با انگليس استفاده ميكردند .
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي ) — صفحة 439 | احمد على سپهر ( مورخ الدوله )