ساوجبلاغ - نيم هنگ پياده و عدهء محدودى توپچى .
اردبيل - نيم هنگ پياده و عدهء محدودى توپچى .
براى نگهبانى شاهراه يعنى ايالت از حدود ميانه تا جلفا در كنار رودخانهء ارس و نگاهدارى ده پاسدارخانه كه غالبا خالى است ، هرساله دولت 000 ر 12 تومان به شاهزاده نصرت الدوله مىپردازد . ماكو كه جاى عجيبى در نزديكى مرز تركيه است ، استحكاماتى از غارهاى « 1 » طبيعى دارد . در آنجا يكى از سركردههاى نيرومند محلى به نام تيمور پاشاخان مبلغى از دولت دريافت مىدارد و 2000 سوار فراهم مىسازد . وى عدهء بيشترى هم تحت اختيار خود دارد كه بعضىها تا 000 ر 10 نفر نظر دادهاند و بيشتر آنها نيز با سلاح مارتىنى - هنريز « 2 » و بردانز « 3 » مسلح مىباشند .
درهرحال اين شخص هيچ فايدهاى براى ايران ندارد ، چون كاملا مستقل است و اعتنائى هم به دستورهاى تبريز نمىكند .
خطهاى تلگراف -
علاوهبر خط تلگراف اصلى اروپا كه از جلفا به خاك ايران وارد مىشود و به مقصد تهران از تبريز عبور مىكند ، تلگرافهاى محلى نيز هست كه در دست مأموران ايرانى است : يكى از تبريز تا نمين در بالاى آستارا 136 ميل ؛ و تا ساوجبلاغ در كردستان 125 ميل ؛ و از راه خوى به بايزيد در مرز تركيه ، و باز از راه خوى به اروميه در كنار درياچهء شاهى .
اردبيل -
پيش از آنكه به نواحى غربى و جنوبى تبريز بپردازم راجع به خاطرات گذشتهاى درخشان كه با چند نام بلند قرين است يعنى اردبيل نيز شرحى بنويسم . اين شهر تقريبا در فاصلهء متساوى بين درياى خزر و كوه آتشفشان
هامش
( 1 ) - براى تعريف وضع آنها رجوع شود به كتابT . Aleock( 1828 ) به نام مسافرتى به روسيه و ايران . در زمان اين نويسنده ماكو مقر سركردهء مستقلى بود كه آنقدر از روسها و تمام همسايگان او باك داشته كه به هيچ اروپائى غير از سرهنگ مونتايث اجازهء ملاقات نداده است .
( 2 ) -Marrtini - Henrys( 3 ) -Berdans