در ترك هر ناخوشى باشد خواه حرام وخواه مكروه وآنچه ترك حرام باشد عفاف واجب باشد وآنچه ترك مكروه باشد عفاف مندوب ، وبنا بر اين مرتبهء أولى از جملهء عفاف واجب باشد ومرتبهء دوّم از جملهء عفاف مندوب ، وبرين قياس است « بودن آن از اسراف » چه قسم اوّل از جملهء افراد اسراف است بىشبهه ، وقسم دوّم يا از براي مبالغه در كراهت آن از جملهء اسراف شمرده شود ، يا اين كه اسراف نيز حقيقت باشد در همهء مراتب حرام ومكروه آن .
6748
قلّة الاسترسال إلى النّاس احزم .
كمي اعتماد بر مردم واظهار أسرار خود بايشان دور انديش ترست ، يعنى دور انديشى در آن بيشترست يا اين كه صاحب آن دور انديش ترست .
6749
قلّ من أكثر من الطّعام « 1 » فلم يسقم .
كم است كسى كه بسيار كند از خورش ، پس بيمار نشود .
6750
قليل يكفى خير من كثير يطغى .
اندكى يعنى از مال يا دنيا كه بس باشد بهترست از بسيارى كه طغيان آورد ، يعنى باعث تكبر وسركشى ودر گذشتن از حدّ واندازه باشد .
6751
قليل ينجى خير من كثير يردى .
اندكى يعنى از مال يا دنيا كه رستگار سازد بهترست از بسيارى كه هلاك گرداند يا بيندازد ، يعنى در هلاكت يا زيان وخسران .
6752
قيمة كلّ امرء ما يعلم .
بهاى هر مردى آنست كه ميداند يعنى بقدر علم ودانائى اوست .
هامش
( 1 ) شارح ( ره ) در حاشية گفته : « طعام بكسر طا بمعنى خورش است وبفتح طا بمعنى خوردنى ، ودرين عبارت اوّل ظاهرترست چنانكه ترجمه شده ، ودويم نيز ممكن است وبر هر تقدير مراد بسيار خوردنست ( منه ) » ودر غير نسخهء أصل باضافهء « رحمه اللّه » .